Danilovgrad

Šta vidjeti i raditi

• Manastir Ostrog, manastir Svetog Vasilija Ostroškog, uzidan u stijenu Ostroške grede na oko 900 m nadmorske visine, visoko iznad doline Zete i najposjećeniji manastir u zemlji. Donji manastir, oko crkve Svete Trojice iz 1824, ima parking, konak i početak hodočasničke staze; Gornji manastir, priljubljen uz stijenu oko 3 km iznad njega pješke ili 2,1 km uskim putem, čuva mošti Svetog Vasilija, koji je ovdje umro 12. maja 1671, u dvije pećinske crkve s freskama iz 17. vijeka. Požar 1. juna 1923. uništio je veći dio kompleksa, obnovljenog do 1926. To je aktivan manastir bez ulaznice, pa se obucite kao za svaku crkvu; krštenja se obavljaju svakog dana u 10:00, 12:00 i 14:00, a konak prima hodočasnike na noćenje. Uspon, brojevi telefona i vremena vožnje su na stranici manastira; ostali manastiri su na stranici o crkvama i manastirima.
• Manastir Ždrebaonik, s crkvom Svetog arhangela Mihaila, u kojoj se od 1856. čuvaju mošti Svetog Arsenija Sremca.
• Tvrđava Spuž iznad sela Spuž, koje se pominje u povelji iz 1378; Osmanlije su tvrđavu obnovile početkom 18. vijeka. Ostala utvrđenja su na stranici o tvrđavama.
• Most vojvode Mirka preko Zete, započet 1868, otvoren 16. septembra 1870. i dovršen u kamenu 1893, sa sedam lukova i dužinom od oko 150 m.
• Zavičajni muzej, Umjetnička kolonija i stare kuće s balkonima duž glavnih ulica; zbirke u zemlji su na stranici o muzejima.
• Gradina u Martinićima, ranosrednjovjekovni utvrđeni grad poistovjećen s Lontodoklom, i antički ostaci na Tarašu, Crkvinama i Podvrhu.
• Spomenik palim borcima u centru, otkriven u decembru 1959: bijeli obelisk visok oko 15 m vajara Draga Đurovića i arhitekte Mirka Đukića, s četiri bronzane figure partizana od 4 m i kriptom s mozaikom. Spomenik na Obadovom brijegu, oko 4 km od grada uz put Podgorica-Nikšić, betonska je skulptura iz 1974. Slobodana Vukajlovića posvećena 6. crnogorskoj brigadi, koja je od 13. novembra 1944. držala prevoj protiv njemačkih snaga. Ostali su na stranici o memorijalima.
• Kajak na Zeti: ljetnja tura od 4 km koja traje oko dva sata, u organizaciji kampa na rijeci, od 7 godina i u grupama do 10 osoba. Ostale rijeke i jezera su na stranici o kajakingu.

Dolina Zete

Zeta je duga 65 km, cijelim tokom u Crnoj Gori, i teče dvaput. Nastaje u Nikšićkom polju, ponire u ponorima Slivlja na južnom rubu polja, teče oko 3 km pod zemljom i ponovo izvire ispod prevoja Planinica, na Glavi Zete (Perućica) na 74 m. Odatle vijuga oko 42 km kroz Bjelopavlićku ravnicu do Morače, u koju se uliva ispod zidina antičke Duklje; na tom dijelu prima 11 pritoka s lijeve i 8 s desne strane, a vodostaj joj se mijenja do 12 m. Ravnica je u prosjeku na oko 55 m nadmorske visine, duga 18 km i široka 2,5-8 km. Garač, 1.436 m, nadvisuje grad s jugozapada, a Prekornica, 1.926 m, diže se na sjeveroistoku; obje su na stranici o planinama. Lov na pastrmku na danilovgradskim vodama zabranjen je od 1. novembra do 1. aprila po državnoj naredbi o ribolovu.

Istorija ukratko

Ime Zeta prvi put je zabilježeno kao Zenta oko 1080. Sam grad počinje 1863, kada je Senat naredio da se pazar premjesti na Ćeranića glavicu. Inženjer Dragiša Milutinović (1843-1900) završio je 1869. urbanistički plan za 15.000 stanovnika, kojim je grad trebalo da postane glavno trgovačko središte Crne Gore, a knjaz Nikola nazvao ga je po svom stricu i prethodniku knjazu Danilu. Most na Zeti otvoren je 1870, prvi vodovod 12. jula 1897. Spomenik u centru uslijedio je u decembru 1959, a spomenik na Obadovom brijegu 1974.

Kako doći i kretanje

• Putem: na magistralnom putu Podgorica-Nikšić; prilazni put za Ostrog odvaja se od njega kod Bogetića i penje do Donjeg manastira.
• Vozom: stanica Danilovgrad je na kraku Podgorica-Nikšić, s pet lokalnih vozova dnevno; karta iz Podgorice košta 1,80 € u drugom razredu. Red vožnje i karte su u vodiču za voz; međugradske autobuse pokriva vodič za autobuse, a grad ima autobusku stanicu.
• Avionom: Aerodrom Podgorica udaljen je 30,3 km, oko 42 minuta; Aerodrom Tivat 99,5 km, oko 2 h 02 min.
• Zdravstvo: Dom zdravlja Danilovgrad, Prve bokeljske brigade bb, telefon +382 20 812 106; hitna pomoć 124. Najbliža bolnica je Klinički centar Crne Gore u Podgorici, Ljubljanska bb, telefon +382 20 412 412, udaljen 20,2 km, oko 29 minuta. Nijedna apoteka u gradu ne radi non-stop. Poštanski broj 81410.

Udaljenosti u tabeli su rutiranje bez zastoja na podacima OpenStreetMapa, bez saobraćaja.

Kada doći

Ostrog je otvoren cijele godine kao aktivan manastir, a hodočasnička staza prolazi se u svako doba; najveći dan je Krstovdan, 27. septembra, kada liturgiju u Gornjem manastiru služi mitropolit crnogorsko-primorski. Kajak tura na Zeti radi ljeti, a sezona pastrmke na lokalnim vodama zatvorena je od 1. novembra do 1. aprila. Grad, most i Spuž mogu se obići u svakom mjesecu.

U blizini

• Manastir Ostrog, 19,7 km do Donjeg manastira.
• Podgorica, 21,9 km niz dolinu, s Dukljom na ušću Zete u Moraču.
• Nikšić, 31,5 km uz dolinu, gdje Zeta nastaje, s tvrđavom Bedem.
• Cetinje, 51,0 km, stara prijestonica s nacionalnim muzejima.

Pitanja

Da li se u Ostrogu plaća ulaz i postoji li pravilo oblačenja?

Ulaz se ne plaća. Ostrog je aktivan manastir i hodočasničko mjesto, pa se posjetioci oblače i ponašaju kao u svakoj crkvi. Bogosluženja i krštenja dogovaraju se sa samim manastirom; detalji su na stranici o Ostrogu.

Da li je Ostrog u Nikšiću?

Nije. Manastir je u opštini Danilovgrad, 19,7 km od grada; Nikšić je najbliži veliki grad i često se pominje uz njega.

Da li je Danilovgrad na pruzi?

Jeste, na kraku Podgorica-Nikšić, s pet lokalnih vozova dnevno; karta iz Podgorice košta 1,80 € u drugom razredu.

Koliko je Danilovgrad udaljen od Podgorice?

21,9 km putem, oko 30 minuta; Aerodrom Podgorica udaljen je 30,3 km, oko 42 minuta.