Kotor

Šta vidjeti i raditi

• Uspon na bedeme. Utvrđenja se pružaju ukupno oko 4,5 km, a do tvrđave vodi oko 1.400 stepenika, na oko 300 m nad morem (za samo brdo navodi se 260 m). Ulaznica je 15 €; lica s prebivalištem u Crnoj Gori penju se besplatno.
• Stari grad. Katedrala Svetog Tripuna potiče iz 1166. U Crkvi Svetog Luke (1195) od sredine 17. vijeka do 1810. jedan pored drugog stajali su katolički i pravoslavni oltar. Sveta Marija (Blažena Ozana) obnovljena je 1221, Sveti Pavle potiče iz 1266, a Sveta Klara čuva franjevačku biblioteku. Na Trgu od oružja su barokna sahat-kula iz 17. vijeka i Kneževa palata; palata Pima je nekoliko koraka dalje.
• Pomorski muzej Crne Gore. Smješten je u palati Grgurina s početka 18. vijeka i izrastao iz zbirke Bokeljske mornarice, otvorene za javnost od 1900. Odrasli plaćaju 6 €, studenti i djeca 2 €. Muzej nema svoj parking.
• Žičara Kotor-Lovćen. Kabinska žičara otvorena je 13. jula 2023. i vozi od Duba, kod tunela Vrmac, do Kuka (1.348 m) u Nacionalnom parku Lovćen. Vožnja traje oko 11 minuta.
• Perast i ostrva. Gospa od Škrpjela vještačko je ostrvo nasuto oko hridi potapanjem kamenja i starih brodova; svakog 22. jula od 1452. fašinada, povorka barki, dodaje novo kamenje. Pored njega je prirodno ostrvo Sveti Đorđe, s crkvom iz 12. vijeka i starim peraškim grobljem. Perast je 14 km od Kotora, oko 22 minuta automobilom.
• Ture brodom po zalivu. Uobičajeni krug obuhvata Plavu špilju, ostrvo Mamulu, ratne tunele za podmornice, Gospu od Škrpjela i Perast. Zaliv je potopljeni riječni kanjon, a ne fjord, ma koliko ga često tako zvali.

SponzorisanoTure brodom po Bokokotorskom zalivupreko ViatorPogledajte ture →

Stari grad i zidine

Tri kapije vode u Stari grad opasan zidinama: Vrata od mora (obnovljena 1555), Vrata od rijeke (1540) i vrata Gurdić (ponovo sagrađena krajem 17. vijeka). Automobili ostaju ispred; unutar zidina sve se obilazi pješke. Iz zaleđa grada bedemi se penju u serpentinama do tvrđave Sv. Ivana. Uspon košta 15 €, a lica s prebivalištem u Crnoj Gori oslobođena su plaćanja; cijena je podignuta s 8 € u oktobru 2023.

Kotorska luka za kruzere

Kruzeri pristaju neposredno ispred Starog grada. Luka Kotor radi bez prestanka, a vez 1, na međunarodnom graničnom prelazu kod Vrata od mora, dug je 168 m, s produžetkom od 120 m za kruzere, na dubini od 8,6 do 12,8 m. Vez 2, na ušću Škurde, dug je 76 m i prima manje brodove, megajahte i trajekte gaza do 4 m. Brodovi preveliki za obalu sidre se u zalivu, na sidrištu 1 kod Kamenarovića ili sidrištu 2 kod Orahovca, a putnike na obalu prevoze tenderima.

Saobraćaj se vratio na nivo prije 2020: 464 dolaska i 613.747 putnika 2019, 434 dolaska i 418.174 putnika 2022. i 497 brodova s oko 600.000 putnika 2025. Luka objavljuje dnevni raspored dolazaka, pa jedan pogled na njega kaže kojih će dana Stari grad biti najpuniji.

Plaže oko Kotora

Gradska obala je luka i šetalište, a opština ima malo pijeska. Plaže koje ovdje imaju svoju stranicu leže na grbaljskoj obali iza tunela Vrmac: Bigova, mala zaštićena uvala s mulovima i šljunkovitom plažom, i, prema Budvi, Trsteno (sitan pijesak, pjeskovito dno) i Ploče na rtu Platamuni (oko 400 m betona i šljunka, oko 9 km od Budve). Najbliža velika plaža je Jaz na budvanskoj strani: 1.200 m šljunka s pijeskom u moru, kamp iza plaže i četiri kupališta s Plavom zastavom 2026.

Istorija ukratko

Grad se povezuje s antičkim Akruvijem, koji pominje Plinije, a ilirska vlast ovdje se datira od 3. vijeka p. n. e. Rimska, a zatim vizantijska vlast trajala je do 1185, a slijedili su država Nemanjića (1185-1371), Ugarsko-Hrvatska, Bosna pod kraljem Tvrtkom (1384-1391) i samostalna gradska republika (1391-1420). Venecija je držala Kotor od 1420. do 1797, i to je period koji je oblikovao zidine, kapije i palate kakve se danas vide; potom su se smjenjivale Austrija, Rusija (1806-07) i Francuska (1807-13), a Austrija je ponovo vladala od 1814. do 1918. Zemljotres 15. aprila 1979. oštetio je zidine i mnoge spomenike. UNESCO je iste godine upisao područje na listu i istovremeno ga stavio na Listu svjetske baštine u opasnosti; s nje je skinuto 2003, nakon obnove. Bokeljska mornarica, bratovština pomoraca čija se tradicija prati od 809, upisana je 2021. na UNESCO-ovu Reprezentativnu listu nematerijalne kulturne baštine.

Kako doći i kretanje

Aerodrom Tivat je prirodna ulazna tačka; Dubrovnik je alternativa za Boku (manje od 40 km od Herceg Novog). Vremena vožnje u tabeli su putna vremena bez saobraćaja.

Najkraći put do Cetinja i Podgorice je stari austrougarski put preko Njeguša i Krstca, kotorske serpentine, čije okuke daju klasične poglede na zaliv. Nije pogodan za velike kampere. U samom Kotoru automobili ostaju izvan zidina: Stari grad je pješačka zona.

Kada doći

Sezona kupanja traje od maja do oktobra, a sezona planinarenja na primorju, uključujući uspon na bedeme, od sredine aprila do kraja oktobra. Kalendar se gradi oko nekoliko stalnih datuma:

• Kotorski zimski karneval, februar (od 6. do 15. februara 2026).
• Fašinada u Perastu, 22. jul.
• KotorArt, međunarodni ljetnji festival osnovan 2002.
• Bokeška noć, povorka okićenih barki ispred Starog grada, pretposljednje subote u avgustu.
• Kotor Winter Fest, za novogodišnje praznike.

U blizini

• Tivat, grad s aerodromom i marinom Porto Montenegro; aerodrom je oko 4 km od Tivta i 8 km od Kotora.
• Budva, primorsko ljetovalište, 23,1 km i oko 29 minuta od Kotora.
• Herceg Novi, na ulazu u zaliv, ispod Orjena.
• Nacionalni park Lovćen iznad grada: 6.220 ha, ulaznica 3 € dnevno; njegov vidikovac Kuk (1.348 m) gleda pravo na zaliv. Masiv Lovćena najviši je na Štirovniku, 1.749 m.
• Orjen u zaleđu Herceg Novog: 1.895 m prema zvaničnom premjeru (park prirode za Veliki kabao navodi 1.894 m), najviša tačka primorskih Dinarida.
• Cetinje, Prijestonica, preko serpentina.

Pitanja

Koliko stepenika vodi do kotorske tvrđave i koliko traje uspon?

Oko 1.400 stepenika i oko sat vremena uspona ravnomjernim korakom; vrh je na oko 260-300 m nad morem, zavisno od toga da li računate brdo ili tvrđavu. Navode se i brojke od 1.200 do 1.350 stepenika, pa broj treba shvatiti kao približan.

Da li je obilazak zidina besplatan?

Nije. Ulaznica je 15 €, podignuta s 8 € u oktobru 2023; lica s prebivalištem u Crnoj Gori oslobođena su plaćanja.

Gdje kruzeri pristaju u Kotoru?

Na glavnom vezu ispred Starog grada (168 m plus produžetak od 120 m) ili na sidru u zalivu kod Kamenarovića ili Orahovca, s tenderima do obale kod Vrata od mora.

Koliko kruzera posjećuje Kotor?

497 brodova s oko 600.000 putnika 2025, naspram 464 dolaska i 613.747 putnika 2019.

Kotor ili Budva?

Imaju različite uloge. Kotor je UNESCO-ov grad pod zidinama, s usponom do tvrđave, Pomorskim muzejem i izletima brodom po zalivu; Budva ima plaže (Mogren, Slovenska plaža, Bečići) i festivale. Aerodrom Tivat je oko 8 km od Kotora i oko 20 km od Budve, pa oba grada staju u jedno putovanje.