Cetinje

Šta vidjeti i raditi

• Cetinjski manastir u podnožju Orlovog krša, na mjestu dvora Ivana Crnojevića: podigao ga je mitropolit Danilo 1701-1704, paljen je 1712, 1714. i 1785, a najvećim dijelom obnovljen 1786. U njemu se čuvaju mošti Svetog Petra Cetinjskog, čestica Časnog krsta i ruka Svetog Jovana Krstitelja, uz riznicu s predmetima od 13. do 20. vijeka.
• Muzej kralja Nikole u dvorcu iz 1867. na Dvorskom trgu, muzej od 1926: dvorski enterijeri i istorija od srednjeg vijeka do 1918, i kraljevska biblioteka s knjigama štamparije Crnojevića, među njima Oktoihom iz 1494, prvom ćiriličnom knjigom štampanom kod Južnih Slovena. 8 €, učenici i studenti 4 €.
• Biljarda, Njegoševa rezidencija iz 1838. pored manastira, muzej od 1951; u dvorištu je reljefna karta Crne Gore izrađena 1917. u razmjeri 1:10.000. 5 € (2,50 € s popustom); samo reljef 3 €.
• Ostale jedinice Narodnog muzeja Crne Gore: Umjetnički muzej u Vladinom domu (više od 4.000 djela, memorijalne sobe Lubarde, Milunovića, Fila i Dada i ikona Bogorodice Filermose), Etnografski muzej u zgradi nekadašnjeg srpskog poslanstva (postavka od 2018) i galerija Dado na Balšića pazaru (otvorena 2012, zatvorena od januara do početka aprila). Istorijski muzej zatvoren je za posjetioce. Zbirna ulaznica za sve jedinice i Njegošev mauzolej košta 20 € (10 € za učenike i studente); djeca mlađa od 12 godina i građani Cetinja ulaze besplatno.
• Muzej novca Centralne banke u Njegoševoj 122: ulaz besplatan, otvoren svakog dana od 09:00 do 17:00 od 1. aprila do 1. novembra, a zimi od 08:00 do 16:00 i nedjeljom zatvoren.
• Mauzolej vladike Danila na Orlovom kršu, podignut 1896. za dvjestogodišnjicu dinastije, do kojeg vodi put s jugozapada, s gradom pod njim.
• Spomenici u centru: spomenik Ivanu Crnojeviću, rad Anta Gržetića, podignut 1983. za 500 godina grada; Lovćenska vila, posvećena dobrovoljcima potopljenim kod Medove; spomenik princezi Kseniji.
• Lipska pećina, oko 5 km dalje, sa stazom za posjetioce dugom 400 m, uz sezonske ture.

Lovćen i mauzolej

Nacionalni park Lovćen počinje oko 10 km iznad grada, kod centra za posjetioce na Ivanovim koritima, a Njegošev mauzolej na Jezerskom vrhu (1.657 m) udaljen je 19 km od Cetinja putem, oko 33 minuta do parkinga, a zatim kroz tunel od 461 stepenika. Ulaznica za park i ulaznica za mauzolej su odvojene; cijene, sezone i staze su na stranici parka. S vidikovca na vrhu pogled obuhvata oko dvije trećine Crne Gore, a Štirovnik, 1.749 m, najviša je tačka masiva. Među obilježenim stazama je i šetnja od 4,8 km i dva sata od centra za posjetioce do mauzoleja, a tri kružne staze za brdske bicikle dio su biciklizma u parku. Iz Kotora žičara Kotor-Lovćen penje se do Kuka unutar parka; putem je Kuk 28 km od Cetinja, oko 37 minuta.

SponzorisanoŽičara Kotor-Lovćenpreko ViatorPogledajte ture →

Prema Skadarskom jezeru

Opština se spušta do Skadarskog jezera, a Cetinje je jedna od opština Nacionalnog parka Skadarsko jezero. Rijeka Crnojevića, rijeka duga 12,3 km koja izvire ispod pećine u brdu Obod, uliva se u jezero pored istoimenog mjesta, 16 km od Cetinja (oko 24 minuta), odakle polaze brodovi za jezero i gdje stoji spomenik borcima palim 1919-1945. Stari karavanski put od Komarna do Rijeke Crnojevića obilježena je staza od 10,1 km, oko 6 sati hoda, a vidikovac Pavlova strana iznad okuke rijeke nudi klasičan pogled na jezero. Virpazar, s centrom za posjetioce parka i pristaništima, udaljen je 38 km, oko 56 minuta.

SponzorisanoTure: Nacionalni park Skadarsko jezeropreko ViatorPogledajte ture →

Istorija ukratko

Povlačeći se pred Osmanlijama, Ivan Crnojević je oko 1481-82. premjestio dvor sa Oboda na Cetinjsko polje; dvor je sagradio 1482, a zatim i manastir, po zavjetu datom u Loretu. Štamparija Crnojevića osnovana je 1493, a njena prva knjiga, Oktoih prvoglasnik, završena je 4. januara 1494. Mitropolit Danilo, prvi iz loze Petrović-Njegoš, podigao je novi manastir 1701-1704. Austrijska vojska srušila je 1916. prvobitnu Njegoševu kapelu na Lovćenu; današnji mauzolej podignut je 1974. po projektu Ivana Meštrovića. Istorijsko jezgro Cetinja od 2010. je na crnogorskoj preliminarnoj listi UNESCO-a. Opština zahvata 910 km², a sam grad oko 6 km².

Kako doći i kretanje

Vremena vožnje su vremena bez gužve, iz centra grada. Cetinje nema željeznicu; put M2 povezuje Budvu, Cetinje i Podgoricu, a autobuska stanica je u centru.

Iz Kotora je najljepši prilaz stari austrougarski put preko Krstca i Njeguša, kotorske serpentine; nije pogodan za velike kampere.

Kada doći

Muzeji u dvorcima i Muzej novca rade cijele godine. Njegošev mauzolej zatvoren je od 16. novembra do 10. aprila, galerija Dado od januara do početka aprila, a Njegoševa rodna kuća na Njegušima cijele zime, pa je zimska posjeta dan za muzeje u gradu, a ne dan za Lovćen. Cetinje je poznato po obilnim padavinama.

U blizini

• Podgorica, 37 km, glavni grad.
• Budva, 31 km niz put M2 do obale.
• Kotor, 54 km putem, ili serpentinama i žičarom do Kuka.
• Njeguši, u zaštitnoj zoni parka: Njegoševa rodna kuća (1779, spomen-muzej od 1973, otvorena od 09:00 do 16:00, samo ljeti) i rodna kuća kralja Nikole.

Pitanja

Koliko stepenika vodi do mauzoleja i da li je otvoren zimi?

461 stepenik kroz tunel od parkinga. Otvoren je od 11. aprila do 15. novembra, od 09:00 do 16:00, a ostatak godine zatvoren.

Da li je Cetinje glavni grad Crne Gore?

Cetinje je Prijestonica, 222 godine sjedište dinastije. Glavni grad je Podgorica, 37 km dalje.

Koliko je Lovćen daleko od Cetinja?

Oko 10 km do centra za posjetioce na Ivanovim koritima i 19 km, oko 33 minuta, do parkinga kod mauzoleja.

Koja ulaznica pokriva muzeje?

Zbirna ulaznica za sve jedinice Narodnog muzeja i mauzolej košta 20 €, 10 € za učenike i studente; svaki muzej prodaje i sopstvenu ulaznicu.