Rožaje

Šta vidjeti i raditi

• Džamija sultana Murata II, najveća u gradu, datirana u 1450. godinu.
• Kučanska džamija iz 1830, građena uglavnom od drveta i sačuvana u izvornom obliku.
• Ganića kula, utvrđena kula i jedna od najstarijih građevina u gradu, danas Zavičajni muzej „Ganića kula“. Ostale zbirke u zemlji su na stranici muzeja.
• Vrelo Ibra, izvor Ibra, oko 10 km od centra: rijeka izvire iz šest vrela podno Hajle na 1.360 m, prima 23 pritoke i napušta Crnu Goru poslije 33,5 km na svom putu dugom 276 km kroz Kosovo i Srbiju do Zapadne Morave.
• Stočni sajmovi, trgovina na kojoj je grad izrastao, i Dani gljiva i ljekovitog bilja, jesenja manifestacija okolnih šuma.

Hajla i planine

Hajla, visoka 2.403 m, udaljena je oko 15 km od centra i nema status zaštićenog područja. Dva su polazišta: izletište Bandžov na oko 1.400 m, s domom Jelenčica, restoranom Dermano i eko-katunima, odakle kreću lakše rute, i planinarski dom Grope na oko 1.900 m ispod vrha, s mjestom za oko 60 osoba. Jezero Rujišta leži na oko 1.500 m. Visoravan Štedim, između 1.700 i 2.000 m, zimi se koristi za turno skijanje i krplje. Planinarska sezona traje od juna do kraja oktobra; pravila na stazama su na stranici o planinarenju, a broj 112 pokriva i spasavanje u planini. Klima je kontinentalna s planinskim obilježjima: oko 900 mm padavina godišnje, najviše u maju, a najmanje u avgustu, i duge snježne zime.

Skijanje

Ski centar Hajla nalazi se na Turjaku, 8 km od Rožaja na beranskoj strani grada, a ne na samoj Hajli: baby lift i sidro kapaciteta 840 skijaša na sat, staza od 1.019 m, parking za 200 automobila, iznajmljivanje i servis opreme, škola skijanja i snouborda i restoran Košuta 150 m od staze. To je malo lokalno skijalište koje radi kad ima snijega. Dva ski-lifta nekadašnjeg hotela Turjak, na privatnom zemljištu u blizini, ne rade od 2005. Država na štedimskoj strani gradi veći centar, Hajla-Štedim: obnovljen je put od grada do Štedima dug 7,2 km i postavljeni su stubovi i donja stanica šestosjedne žičare, dok polaznu zgradu i vodosnabdijevanje tek treba izgraditi. Sva skijališta u zemlji upoređena su na stranici o skijanju; najbliža skijališta sa žičarama koja rade su Kolašin 1450 i Kolašin 1600, udaljena 66,7 km.

Istorija ukratko

Naseljenost ovdje seže do 7. vijeka, a arheološki lokaliteti oko grada pokazuju starije ilirske i rimske tragove, među njima i ilirsko naselje na Brezovačkom brdu. Ime Rožaje prvi put se pominje 1585. Grad je rastao kao trgovačko središte sa stočnim sajmovima. Džamija sultana Murata II (1450) i Kučanska džamija (1830) njegove su najstarije datirane građevine, a Ganića kula jedna od najstarijih građevina uopšte.

Kako doći i kretanje

• Avionom: Aerodrom Podgorica udaljen je 134,2 km, oko 2 h 36 min putem; Aerodrom Tivat 208,2 km, oko 4 h 03 min.
• Vozom: Rožaje nemaju željeznicu. Najbliža stanica je Bijelo Polje na pruzi Bar-Beograd, udaljeno 65,2 km, oko 1 h 19 min.
• Putem: magistrala vodi na zapad preko prevoja Lokve, pored Cmiljevice i ski centra Lokve (14 km od Berana), do Berana, pa dolinom Lima do Bijelog Polja ili, preko Andrijevice i auto-puta Smokovac-Mateševo, do Podgorice. Do domova na Hajli stiže se s Bandžova; skijalište na Turjaku je uz beranski put.
• Zdravlje: Dom zdravlja Rožaje je u ulici 29. novembra bb, telefon +382 51 271 347; hitna pomoć 124. Najbliža bolnica je Kliničko-bolnički centar Berane, Svetosavska 33, telefon +382 51 230 630, u Beranama. Poštanski broj 84310.
• Turističke informacije: Turistička organizacija Rožaje, Maršala Tita bb, telefon +382 51 270 158.

Udaljenosti u tabeli su rutiranje bez zastoja na podacima OpenStreetMapa, bez saobraćaja i snijega.

Kada doći

Od juna do oktobra je sezona za Hajlu i visoravan Štedim pješice; skijalište na Turjaku i turne rute na Štedimu rade kad padne snijeg, a zime su ovdje duge. Gradske manifestacije su memorijalni zimski uspon na Hajlu „Safet Mavrić Ćako“ i dječji festival pjesme Zlatna pahulja zimi, planinski maraton Dan Hajle, Dani gljiva i ljekovitog bilja i Rožajsko kulturno ljeto; datumi se objavljuju svake godine. Džamije i Ganića kula mogu se vidjeti u bilo kom mjesecu.

U blizini

• Berane, 30,7 km na zapad preko prevoja, sa ski centrom Lokve na Cmiljevici između dva grada.
• Bijelo Polje, 65,2 km, najbliža željeznička stanica.
• Kolašin, 66,7 km, s dva kolašinska skijališta i Biogradskom gorom.
• Plav, 71,5 km, s Plavskim jezerom i Nacionalnim parkom Prokletije, gdje je Zla Kolata (2.534 m) najviša tačka Crne Gore.

Pitanja

Može li se skijati u Rožajama?

Može, na malom skijalištu na Turjaku, 8 km od grada: dva ski-lifta i staza od 1.019 m, radi kad ima snijega. Veći centar Hajla-Štedim je u izgradnji; najbliža skijališta sa žičarama su u Kolašinu, udaljenom 66,7 km.

Koliko je Hajla daleko od grada?

Oko 15 km do područja vrha. Lakše rute kreću s Bandžova (oko 1.400 m), a dom Grope na oko 1.900 m prima oko 60 osoba.

Kako doći do Rožaja iz Podgorice?

Putem preko Berana: 124,2 km, oko 2 h 23 min. Aerodrom Podgorica udaljen je 134,2 km, oko 2 h 36 min. Željeznice nema; najbliža stanica je Bijelo Polje, udaljeno 65,2 km.