Tvrđave Crne Gore

Koja tvrđava za šta

• Uspon i pogled: kotorski bedemi, oko sat uspona uz otprilike 1.400 stepenika do tvrđave Svetog Ivana iznad zaliva. Za visinu bez stepenica, žičara Kotor-Lovćen polazi iz Duba, 4,2 km od Kotora.
• Tvrđava uz more: Forte Mare na obali Herceg Novog, s Kanli kulom 85 m iznad, ljetnjom pozornicom od 1960.
• Utvrđeni grad za šetnju: Stari Bar, više od 260 zgrada u ruševinama 4 km od mora kod Bara, otvoren cijele godine za 3 €.
• Besplatan uspon: Haj-Nehaj iznad Sutomora, oko 1 km i 40 minuta od puta za Maljevik, s besplatnim parkingom; Mogren iznad Budve, manje od 2 km pješke od centra.
• Tvrđava s festivalom: Bedem u Nikšiću krajem avgusta ugošćuje Bedem Fest; Kanli kula je hercegnovska pozornica na otvorenom; Mogren od 2025. koristi budvanski festival Grad teatar.
• Pogled s broda: Mamula, ostrvska tvrđava na ulazu u Boku, danas hotel; ture brodom iz Herceg Novog i Kotora prolaze pored nje.

Primorje

• Herceg Novi: Forte Mare na obali, građena od 14. do 17. vijeka i vezana za osnivanje grada 1382; Kanli kula, osmanska tvrđava iz 1539. na 85 m, nekad zatvor, a od 1960. ljetnja pozornica; Španjola na brdu Bajer na 170 m, koju su Španci počeli 1538, a Osmanlije prezidale 1539-1548, danas otvorena ruševina. Na ulazu u zaliv, između Luštice i Prevlake, leži Mamula, okruglo ostrvce prečnika oko 200 m s austrougarskom tvrđavom iz sredine 19. vijeka: zatvor u Prvom svjetskom ratu, italijanski logor u Drugom, 2015. dato u zakup na 49 godina i hotel od 2022-2023.
• Kotor: bedemi i tvrđava Svetog Ivana, građeni od 6. do 19. vijeka, sa Sjevernim vratima, trostrukim Južnim vratima nad izvorom Gurdić i crkvom Gospe od Zdravlja na pola stepenica. Stari grad unutar bedema je besplatan; karta se plaća za uspon.
• Budva: Citadela, prvi put pomenuta 1425. i preoblikovana u austrougarsko utvrđenje u 19. vijeku, danas u privatnom upravljanju; mletački bedemi, dovršeni 1459. s bastionom Gradenigo iz 1498. i obnovljeni poslije zemljotresa 1667; i tvrđava Mogren, austrijska kasarna iz 1860. na brdu Spas iznad druge plaže Mogren, ruševina od zemljotresa 1979.
• Bar: Stari Bar, utvrđeni grad 4 km od mora s više od 260 zgrada u ruševinama i akvaduktom izvan zidina; Haj-Nehaj, utvrđeni grad Nehaj u ruševinama na brdu oko 225 m iznad mora, oko 10 km sjeverozapadno od Bara, prvi put pomenut 1542, s crkvicom Svetog Dimitrija unutar zidina.
• Ulcinj: Stari grad i Kula Balšića, s ostacima ilirskih zidina, kapijama iz 6. vijeka i citadelom pripisanom Balšićima 1360-1421. Pet utvrđenih gradova poređeno je na stranici stari gradovi.

Unutrašnjost

Bedem u Nikšiću nosi srednjovjekovno ime Onogošt, prvi put zabilježeno u 12. vijeku. Osmanlije su zauzele grad 1465. i od kraja 17. vijeka gradile današnju tvrđavu; Crna Gora ju je zauzela 1877. Gornja tvrđava na grebenu bila je duga 214 m i široka oko 30 m, s utvrđenim donjim gradom u podnožju. Nema kapiju ni ulaznicu i služi kao koncertni prostor. U Podgorici osmanska Sahat kula jedna je od rijetkih osmanskih građevina koje su preživjele Drugi svjetski rat. Sva utvrđenja, s crkvama i spomen-obilježjima, su na stranici spomenici.

Radno vrijeme i karte

Crtica znači da lokalitet nema određeno radno vrijeme. "Otvorena ruševina" znači bez kapije, osoblja i naplate.