Letenje dronom u Crnoj Gori: pravila i zone zabrane letenja

Ko propisuje pravila i koja važe

Regulator je Agencija za civilno vazduhoplovstvo (ACV). Važna su dva propisa. Zakon o vazdušnom saobraćaju (Sl. list CG 52/2026, objavljen 17. aprila 2026, na snazi od 25. aprila 2026) daje okvir u glavi VIII, čl. 91-103, a kazne u čl. 235-238. Pravilnik ACV-a o uslovima za sigurnu upotrebu sistema bespilotnih vazduhoplova (Sl. list CG 24/23, izmijenjen brojevima 117/23, 75/25 i 73/26) sadrži detalje: preuzima Sprovedbenu uredbu EU 2019/947 kao svoj Prilog 1 i primjenjuje smjernice EASA-e, pa pilot koji poznaje pravila EU nalazi iste klase, potkategorije i ograničenja. Pravilnik je zamijenio pravila iz 2016, a svaki operator registrovan prije 1. jula 2024. morao je da se registruje ponovo.

Kategorije i klase težine

Zakon utvrđuje tri kategorije. Letovi u otvorenoj kategoriji ne traže prethodno odobrenje, osim ako ga zahtijeva geografska zona (čl. 92). Letovi u specifičnoj kategoriji traže operativno odobrenje ACV-a ili izjavu koju je ACV prihvatio (čl. 93). Sertifikovana kategorija pokriva operacije visokog rizika, kao što su prevoz ljudi ili opasnih materija (čl. 94), i ne tiče se posjetilaca.

U otvorenoj kategoriji dron je lakši od 25 kg, drži bezbjednu udaljenost od ljudi i nikad ne leti iznad skupa ljudi, ostaje u vidnom polju pilota (izuzeci su režim follow-me i posmatrač), ne penje se više od 120 m iznad najbliže tačke na površini zemlje, ne nosi opasne materije i ništa ne ispušta.

Dronovi iz vlastite izrade ispod 250 g lete kao A1; dronovi iz vlastite izrade ispod 25 kg lete kao A3.

Dronovi bez oznake klase C

Dron bez oznake C0-C4 (mnogi raniji modeli DJI) leti po prelaznim pravilima do 11. januara 2027, datuma koji je utvrdila izmjena 73/26 od 27. maja 2026: ispod 500 g kao A1; ispod 2 kg uz osposobljenost nivoa A2 i najmanje 50 m horizontalne udaljenosti od ljudi; ispod 25 kg kao A3. Od 11. januara 2027. dron bez oznake leti samo kao A1 (ispod 250 g) ili A3 (ispod 25 kg), ili u specifičnoj kategoriji. Ranije štampani vodiči još prikazuju stare rokove (30. jun 2025, 31. maj 2026) i udaljenost od 30 m; važi tekst pravilnika, s datumom u januaru 2027. i 50 m.

Registracija na dron.caa.me

Operator se registruje za svaki dron otvorene kategorije od 250 g naviše (ili s više od 80 J energije udara), za svaki dron s kamerom ili drugim senzorom koji može da prikuplja lične podatke i za svaki let u specifičnoj kategoriji. Za dron s kamerom težina nije bitna: jedini izuzetak je dron s kamerom ispod 250 g koji je pravno igračka. Lice se registruje u državi u kojoj živi i ne može biti registrovano u dvije države istovremeno. Registracioni broj ide na svaki dron kojim operator leti.

Rezidenti se registruju onlajn na dron.caa.me (stranica za prijavu na crnogorskom i engleskom; podrška na dron@caa.me). Fizičko lice daje ime, datum rođenja, skeniranu ličnu kartu ili pasoš, adresu, e-poštu, broj telefona, te osiguravača i broj polise. Rezultat je jedan e-ID s tajnim kodom, važi dvije godine i obnavlja se na isti način; ako dron ima sistem daljinske identifikacije, broj se unosi u njega. Pilotski ispit se polaže na istom portalu.

Ispit i registracija bili su besplatni kad je sistem otvoren u julu 2024. Zakon iz 2026. (čl. 100) dozvoljava ACV-u da uz saglasnost Ministarstva naplaćuje naknadu za registraciju, pa pri registraciji provjerite na dron.caa.me da li se naknada plaća. Operatori registrovani u državi članici EU ne registruju se u Crnoj Gori: vidjeti putovanje u Crnu Goru s dronom.

Uzrast pilota, ispit i osiguranje

• Uzrast: 16 godina u otvorenoj i specifičnoj kategoriji. Izuzeci: dronovi-igračke klase C0, dronovi iz vlastite izrade ispod 250 g, letenje pod neposrednim nadzorom osposobljenog pilota od 16 godina ili starijeg i (od izmjene 75/25) mlađi od 16 godina u vazduhoplovno-modelarskim klubovima pod nadzorom.
• Ispit: onlajn obuka i ispit A1/A3 za C1-C4; operacija A2 dronom C2 dodaje samostalnu praktičnu obuku, izjavu i još jedan teorijski ispit.
• Osiguranje: osiguranje od odgovornosti prema trećim licima po Zakonu o obaveznom osiguranju u saobraćaju; strani operator treba polisu koja pokriva Crnu Goru ili EU. Najmanja suma nije propisana.

Visina i udaljenost od ljudi

Gornja granica u otvorenoj kategoriji je 120 m iznad najbliže tačke na površini zemlje. Udaljenost od ljudi zavisi od potkategorije: dronovi A1 smiju letjeti iznad neuključenih ljudi (C1: što manje); dronovi A2 drže 30 m horizontalno, ili 5 m u režimu male brzine; dronovi A3 lete samo gdje niko neuključen nije ugrožen i najmanje 150 m od stambenih, poslovnih, industrijskih ili rekreativnih područja; dronovi bez oznake između 500 g i 2 kg drže 50 m. Nijedan dron u otvorenoj kategoriji ne leti iznad skupa ljudi.

Skup se određuje po tome mogu li se ljudi udaljiti, a ne po broju. Računaju se sportski, kulturni, vjerski i politički događaji, kao i plaže i parkovi za sunčanog dana, prometne trgovačke ulice, ski-staze i ljudi koji hodaju ili voze ulicom. Let iznad bilo kog okupljanja na otvorenom traži odobrenje ACV-a u specifičnoj ili sertifikovanoj kategoriji. Za posjetioca to isključuje ljetnju plažu, stare gradove Kotora i Budve u sezoni i svaku festivalsku gužvu.

Zone aerodroma: Podgorica i Tivat

Naredba o sigurnosti 2017/001 (rev. 03, 1. jul 2024) uređuje kontrolisane zone CTR Podgorica i CTR Tivat. U užem području oko svake piste, omeđenom lukovima poluprečnika 4 km (koordinate i zelena linija na kartama naredbe), nijedan dron ne leti bez odobrenja AMC Montenegro i NOTAM-a. U ostatku svake kontrolisane zone smije se letjeti do 50 m iznad tla bez odobrenja; za 50-120 m treba odobrenje AMC-a. Dio CTR Tivat leži iznad opštine Kotor, pa ograničenje od 50 m važi i u tom dijelu opštine Kotor; tačna granica je na karti naredbe. Znakovi „No Drone Zone“ stoje na oba aerodroma od 2019.

Za odobrenje se obrazac iz Priloga 3 naredbe šalje e-poštom na amc.mne@smatsa.rs najmanje dva radna dana prije leta, do 10:00 UTC, jedan zahtjev po letu. Na dan leta tornju se telefonom javlja početak i kraj leta (Podgorica +382 20 414 004, Tivat +382 20 414 059), a pilot ostaje dostupan na navedenom broju mobilnog telefona. AMC Montenegro se javlja na +382 20 414 041, 011 ili 019.

Oba aerodroma imaju svoje stranice: Aerodrom Podgorica i Aerodrom Tivat.

Policijske kontrole u Tivtu i Kotoru

ACV ima sporazume o suzbijanju nezakonite upotrebe dronova s opštinom Tivat (21. oktobar 2025, prvi te vrste, izabran zbog aerodroma) i s Kotorom (objavljen 7. novembra 2025, jer dio kontrolisane zone Tivta pokriva njegovu teritoriju). Komunalna policija u oba grada može da utvrdi identitet pilota drona i provjeri registraciju operatora i pilotske sertifikate, a ACV joj dostavlja zone u kojima su dronovi zabranjeni, ograničeni ili dozvoljeni pod uslovima. Kad letite u bilo kojoj od te dvije opštine, nosite dokaz o registraciji, sertifikat o ispitu i polisu osiguranja, na papiru ili na telefonu.

Druge zone zabrane letenja

Po zakonu iz 2026. Odbor za vazdušni prostor utvrđuje geografske zone za bespilotne vazduhoplove radi sigurnosti, bezbjednosti, privatnosti ili životne sredine; let u njima traži odobrenje, ACV objavljuje zone u jedinstvenom digitalnom formatu (čl. 101), a pilot provjerava važeće zone prije svakog leta (čl. 97). Objavljene vazduhoplovne informacije (eAIP, odjeljak ENR 5.3) ne navode nijednu takvu zonu za Crnu Goru, a nijedno zabranjeno, ograničeno ili opasno područje iz odjeljka ENR 5.1 ne leži u zemlji. Dvije kontrolisane zone aerodroma su stoga jedina objavljena ograničenja za dronove, a zvanična karta zona zabrane ne postoji. Vojni objekti, granični pojas, Stari grad Kotor, Perast, Ostrog i cetinjski manastiri nemaju sopstveno pravilo za dronove; opšta ograničenja o skupovima, visini i privatnosti važe tamo kao i svuda. Kad zone budu utvrđene, njihova internet adresa ide u odjeljak AIP-a ENR 5.3 (izmjena 75/25).

Nacionalni parkovi

Let dronom radi snimanja na Durmitoru, Biogradskoj gori, Lovćenu, Skadarskom jezeru ili Prokletijama traži tri dokumenta po pravilima preduzeća koje upravlja parkovima od 1. jula 2026: dozvolu za snimanje Agencije za zaštitu životne sredine, dokument Agencije za civilno vazduhoplovstvo ako je dron teži od 249 g i saglasnost Nacionalnih parkova Crne Gore (npcg@nparkovi.me, +382 20 60 10 15). Komercijalno snimanje košta 200 € dnevno za igrane i reklamne filmove i 400 € dnevno za muzičke spotove i reklame; tri dokumenta važe za snimanje dronom uopšte. Po Zakonu o nacionalnim parkovima (Sl. list CG 28/14), komercijalno snimanje ili fotografisanje bez odobrenja kažnjava se sa 100-4.000 € za fizičko lice i 1.000-40.000 € za pravno lice. Naknade i otvorenost svakog parka su na stranici nacionalni parkovi.

Noćni letovi

Otvorena kategorija nema opštu zabranu noćnog letenja, ali noću mora biti uključeno zeleno bljeskajuće svjetlo drona (Prilog 1, UAS.OPEN.060); dron bez takvog svjetla ne može letjeti po mraku. Zabrana noćnog leta na stranici „No Drone Zone“ aerodroma i u saopštenju iz 2019. pripada pravilima iz 2016. U kontrolisanim zonama aerodroma ograničenje od 50 m i zabrana u užem području važe u svako doba.

Snimanje ljudi

Krivični zakonik kažnjava neovlašćeno fotografisanje i neovlašćeno objavljivanje ili prikazivanje tuđe slike ili snimka. Pravilo važi za snimke dronom kao i za svaku drugu kameru.

Kazne po zakonu iz 2026.

Zakon o vazdušnom saobraćaju navodi prekršaje s dronovima u čl. 235-238. Čl. 237 i 238 navode neke iste prekršaje pilota s različitim rasponima; zakon važi kako je objavljen.

Čl. 236 se odnosi na operatore koji su pravna lica i ne predviđa kaznu za fizička lica. Kazne u nacionalnim parkovima navedene su gore.

Prije svakog leta

• Registrovan operator (od 250 g ili svaki dron s kamerom), broj na dronu, pilotski sertifikat i osiguranje pri ruci.
• Ispod 120 m, u vidnom polju, nikad iznad gužve; držite udaljenost koju traži vaša potkategorija.
• Ne u užim područjima od 4 km kod Podgorice i Tivta; najviše 50 m iznad tla drugdje u dvije kontrolisane zone, uključujući kotorsku stranu tivatske zone.
• Bez leta u nacionalnom parku bez dvije dozvole i saglasnosti preduzeća koje upravlja parkovima.
• Dron bez oznake C: prelazna pravila prestaju 11. januara 2027.