Plužine

Kako doći

Magistrala M-3 Podgorica-Sarajevo prolazi sredinom opštine i kroz grad; iz Podgorice ima 109 km, oko 2 h 20 min, preko Nikšića. Granični prelaz prema Bosni i Hercegovini je na Šćepan Polju, 26 km niz kanjon, s Humom na drugoj strani. Drugi put, Plužine-Trsa-Žabljak preko prevoja Sedlo, zimi zatvara snijeg; provjerite stanje na putevima prije nego što računate na njega. Pruge nema, a red vožnje autobusa za Plužine nije objavljen: najbliže veće autobuske stanice su Nikšić (+382 40 213 018) i Podgorica (+382 20 620 430); mrežu objašnjava vodič autobusi. Za pomoć na putu zovite AMSCG na 19807. Udaljenosti automobilom od grada, bez gužve:

Na jezeru

Park prirode Piva, kojim se upravlja iz grada, nudi krstarenje jezerom i iznajmljuje četiri kajaka; ljeti je voda dovoljno topla za kupanje, mada zvanično kupalište nije upisano, a nivo raste i opada s radom hidroelektrane. Brojke o jezeru su na stranici Pivsko jezero, a veslanje na stranici kajaking i SUP.

Zip lajn na Pivskom jezeru, dug 1.400 m i najduži u Crnoj Gori, vodi od smještaja Eko-Piva preko jezera do mosta. Via Ferrata Piva, duga oko 4.500 m, počinje kod mosta i otvorena je u oktobru 2024. Penjalište Piva, oko 2 km od grada, ima 61 opremljen smjer od 10 do 80 m u dvije zone. Kroz Plužine prolazi biciklistička ruta Beskrajni pejzaži (Top Trail 4), a park preporučuje i vožnju Unač-Barni Do-Babići-Žeično-Crkvičko Polje.

Niz kanjon do Šćepan Polja

Manastir Piva u Goranskom udaljen je 8,3 km od grada, oko 13 minuta vožnje. Stajao je na Sinjcu, na izvoru Pive, a između 1970. i 1982. rastavljen je i ponovo podignut u Goranskom, zajedno s freskama, da ga ne potopi akumulacija. Zvanično radno vrijeme nije objavljeno.

Od grada magistrala M-3 prati jezero do brane Mratinje (16,3 km), betonskog luka visokog 220 m po čijoj kruni prolazi put, zatim pored vidikovca na kanjonu Pive kod Babića (18,4 km) stiže na Šćepan Polje (26,1 km, oko 38 minuta), gdje se Piva na 433 m, najnižoj tački opštine, na granici s Bosnom i Hercegovinom sastaje s Tarom. Vidikovac kod manastira Zagrađe gleda na ušće, a Grčko groblje u Zagrađu jedno je od tri crnogorska nalazišta na UNESCO-voj listi nekropola stećaka. Jednodnevne ture raftinga na Tari kreću iz Brštanovice, u opštini Plužine, i završavaju se na Šćepan Polju; sezona traje od aprila do oktobra (vidi rafting u Crnoj Gori).

Gore ka Durmitoru

Put Plužine-Trsa-Žabljak penje se od jezera do prevoja Sedlo (1.907 m, 34,8 km, oko 42 minuta), na granici s opštinom Žabljak, i nastavlja do Žabljaka. Dio je Durmitorskog prstena, koji je i biciklistička ruta, a zimi ga zatvara snijeg; poslije blage zime otvoren je sredinom aprila, poslije drugih tek krajem proljeća. Sa Sedla kreću staze na Bobotov kuk (2.522 m), najviši vrh Durmitora i najvišu tačku opštine Plužine, i ka Škrčkim jezerima.

Na usponu vidikovac Kruška gleda na jezero, grad, Ledenice i Bioč, a vidikovac Nedajno (1.480 m), 5 km od raskrsnice za Trsu, na kanjon Sušice. Na visoravni Pišče i Pivskoj planini probajte pivski skorup, prljo (sir od obranog mlijeka), kiselo mlijeko i grušavinu; vidi lokalna kuhinja. Vrh Soko, Maričina greda i Muratovica na jugu opštine ostali su vidikovci sa sopstvenom stranicom.

Maglić, Bioč i planinska jezera

Velik dio opštine između granice s Bosnom i Hercegovinom i Nacionalnog parka Durmitor zauzima Park prirode Piva, prvi park prirode u Crnoj Gori: skoro 32.500 ha koji povezuju Durmitor s Nacionalnim parkom Sutjeska u Bosni i Hercegovini, s više od 1.500 biljnih vrsta, šumama bora, bukve, jele i smrče, medvjedima, divljim svinjama i srnama, oko 20 malih sela i brojnim katunima. Na granici se dižu Maglić (2.386 m), Bioč i Volujak, na koje se ide od juna do kraja oktobra; Veliki Vitao na Bioču, visok 2.396 ili 2.397 m, zavisno od mjerenja, najviša je tačka parka. Do Trnovačkog jezera, jezera u obliku srca na 1.517 m (825 puta 715 m, dubokog 9 m), stiže se samo pješke. Dva Stabanjska jezera, Veliko na 1.319 m i Malo na 1.194 m, leže 4,5 km od sela Stabna, s markiranim stazama do Velikog Vitla i nazad preko katuna Kručica.

Grad nastao zbog jezera

Plužine pripadaju istorijskoj Staroj Hercegovini i pripojene su Crnoj Gori poslije Berlinskog kongresa 1878; sa Šavnikom i Žabljakom čine durmitorski kraj na sjeveru Crne Gore. Godine 1975. lučna brana visoka 220 m kod Mratinja zatvorila je Pivu, a hidroelektrana Piva datira iz 1976. Akumulacija, duga 42 km, potopila je veći dio kanjona Pive i Komarnice i podijelila opštinu na dva dijela. Stare Plužine, tada centar opštine, ležale su niže i nestale pod vodom; novi grad sagrađen je odmah pored njih krajem sedamdesetih godina, pa je među najmlađim gradovima u regionu.

Praktične informacije

Turistički info-centar Parka prirode Piva nalazi se u ulici Baja Pivljanina 10 (+382 40 270 069). U gradu su zdravstvena stanica (Plužine bb, +382 40 271 135), jedinica hitne pomoći (124), apoteka Montefarm u ulici Marka Kulića 2, bankomati (među njima CKB u marketu IDEA), pošta (81435; Donja Brezna 81432, Trsa 81437) i pumpa Jugopetrol; najbliža opšta bolnica je u Nikšiću, 58 km daleko. Smještaj ide od hotela, hostela i privatnih soba do bungalova, kampova na jezeru i u Goranskom, eko i etno sela i seoskih domaćinstava; najpotpuniji spisak vodi sam park.

Kada doći

Sezona su ljeto i rana jesen: put preko Sedla do Žabljaka je otvoren, Tarom se splavari od aprila do oktobra, na planine uz granicu ide se od juna do kraja oktobra, a jezero je dovoljno toplo za kupanje. Zimi put uz jezero preko Nikšića ostaje jedini ulaz i izlaz, a put preko Sedla zatvara snijeg. Ovuda prolaze plan Žabljak za 3 dana i sedmodnevna i desetodnevna ruta.

Pitanja

Šta raditi u Plužinama?

Krstarenje jezerom i kajaci Parka prirode, zip lajn od 1.400 m, Via Ferrata Piva i penjalište, sve u gradu ili blizu njega. Manastir Piva je udaljen 8,3 km, vidikovac na kanjonu kod Babića 18,4 km, a ture raftinga na Tari kreću iz Brštanovice u istoj opštini.

Koliko su Plužine udaljene od Žabljaka?

49,1 km preko prevoja Sedlo, oko sat vožnje. Taj put je zimi zatvoren zbog snijega; cjelogodišnja veza ide preko Nikšića i Šavnika.

Koliko su Plužine udaljene od Podgorice?

109 km magistralom M-3 preko Nikšića, oko 2 h 20 min bez gužve.

Da li je stari grad potopljen?

Jeste. Stare Plužine, tada centar opštine, nestale su pod akumulacijom nakon što je Piva pregrađena 1975; novi grad sagrađen je pored njih krajem sedamdesetih godina.

Može li se kupati u Pivskom jezeru?

Ljeti je voda dovoljno topla, ali zvanično kupalište nije upisano, a nivo se mijenja s radom hidroelektrane. Kupa se s obale kod grada.

Gdje je granični prelaz prema Bosni?

Na Šćepan Polju, 26,1 km niz kanjonski put, gdje se Piva sastaje s Tarom; Hum je prelaz na bosanskoj strani.

Koliko stanovnika imaju Plužine?

U gradu 1.083, a u opštini 2.177 po popisu 2023. Prosječna starost u opštini, 47,32 godine, najviša je u Crnoj Gori.