Jezera Crne Gore

Jezera na jednom mjestu

Nadmorske visine, površine i dubine su iz registra voda i statističkog godišnjaka; nacionalni parkovi i turističke organizacije daju pristup i ostalo. Jezera sa sopstvenom stranicom povezana su po imenu; ostala vode na stranicu parka, planine, grada ili staze koja pokriva posjetu. Crtica znači da nema izmjerenog podatka.

Primorje i Skadarsko jezero

Nikšić: akumulacije kraškog polja

Durmitor i Sinjajevina

Piva: Maglić i Bioč

Moračke planine: Lukavica

Bjelasica

Prokletije, Visitor i Plav

Kučke planine: Žijovo

Pljevlja i Rožaje

Skadarsko i Šasko jezero

Skadarsko jezero dugo je 44 km, najveće dubine 44 m i prosječne oko 5 m; oko dvije trećine su u Crnoj Gori, ostatak u Albaniji. Nacionalni park je od 1983, Ramsarsko područje od 1995. i značajno područje za ptice od 1989, s 281 zabilježenom vrstom ptica, među njima kudravi pelikan. Jezero otiče u Jadran kroz Bojanu, a u njega se uliva potopljena dolina Rijeke Crnojevića. Licencirani čamci polaze s četiri pristaništa, Vranjina, Virpazar, Rijeka Crnojevića i Plavnica; naknade, staze i centri za posjetioce su na stranici parka, a vidikovci iznad obale na stranici vidikovci Skadarskog jezera.

Jedino drugo nizijsko jezero je Šasko jezero kod Ulcinja, kraška kriptodepresija u Ulcinjskom polju oko 16 km od ušća Bojane: 3,6 km², dubine do 8 m kod izvora Begovo oko koji ga hrani s dna, s kanalom prema Bojani i ruševinama starog grada Šasa iznad obale. Leži između dva najvažnija područja za vodene ptice u zemlji, Skadarskog jezera i delte Bojane s Ulcinjskom solanom, i samo je važno stanište ptica.

Lednička jezera planina

Durmitor ima 18 ledničkih jezera, zvanih gorske oči. Crno jezero, 3 km jugozapadno od Žabljaka, najveće je: 0,52 km², dubine 49,1 m, dva basena spojena tjesnacem koji krajem ljeta može presušiti, s podzemnim oticanjem i ka Tari i ka Pivi. Zminje jezero leži u četinarskoj šumi na oko 1.520 m, pješke od Crnog jezera preko Barnog jezera; Jablan jezero na 1.791 m, pod Crvenom gredom, na istoj je lakoj stazi Tri jezera od 8,93 km. Vražje jezero je na Jezerskoj površi oko 12 km od Žabljaka na starom putu za Nikšić, dubine do 11 m, vidljivo sa Savinog kuka, a Riblje jezero je manje od 600 m dalje. Ispod prevoja Sedlo kružna staza Jezera (6,2 km, oko 3 sata, laka) spaja Suvu lokvu, Modro, Srablje i Valovito jezero, a Zeleni vir na 1.820 m leži na stazi od Sedla na Bobotov kuk. Na plužinskoj strani dva Škrčka jezera leže 800 m ispod Bobotovog kuka, a između njih je planinarski dom parka Škrka, otvoren od sredine juna do kraja septembra, sa sopstvenom vrećom za spavanje; veće jezero otiče preko Skakala u periodično Sušičko jezero u dolini Sušice, koje ljeti presuši. Zabojsko jezero na Sinjajevini, u mojkovačkom dijelu parka, duboko je 18,8 m, a do njega vodi oko 8 km makadama od Dobrilovine, terencem ili pješke.

Na Bjelasici, Biogradsko jezero (0,23 km², 1.094 m, dubine 12,1 m) najveće je od šest jezera u nacionalnom parku, opasano ravnom kružnom stazom. Više na istom grebenu, Pešića jezero (1.837 m, dubine 8,4 m) leži između Crne glave, Zekove glave i Belila; stiže se pješke od katuna Vranjak, s vrha žičare Kolašin 1600 ili autom putem pored Dolova Lalevića do označenog skretanja. Veliko i Malo Šiško, Veliko i Malo Ursulovačko i Ševarine manja su jezera parka, a Ursulovačka su odmah sjeverno od Crne glave.

Na Prokletijama, Plavsko jezero kod Plava, 1,99 km² na 906 m i dubine 9,1 m, najveće je ledničko jezero u zemlji i izvor Lima; leži izvan nacionalnog parka. Hridsko jezero, najviše jezero s izmjerenom visinom na ovoj stranici, na 1.970 m, specijalni je rezervat prirode unutar parka: 33.000-36.000 m² zavisno od nivoa, dubine oko 5 m, od Plava 12,8 km puta do Babinog polja pa oko sat pješke lakom stazom. Visitorsko jezero, oko 5 km sjeverozapadno od Plava ispod vrha Visitora na 1.735 m, malo je i plitko, s travnatim ostrvom koje pokriva gotovo trećinu površine. Ropojansko jezero na kraju doline Ropojane iznad Gusinja, na granici s Albanijom, ljeti često presuši.

Izvan nacionalnih parkova, u kučkim planinama istočno od Podgorice, Bukumirsko jezero (1.440 m, dubine 16,8 m) početak je markirane staze Žijovo i stanište endemičnog crnogorskog alpskog mrmoljka; skretanje s panoramske rute oko Korita dugo je 25 km u jednom pravcu, uglavnom asfalt, posljednji kilometar makadam. Rikavačko jezero (1.313 m, 0,118 km²), čija je istočna obala 250 m od granice s Albanijom, traži SUV ili terenac za 16 km makadama s rute; dva jezera mogu se spojiti u krug od oko 50 km. Na Lukavici u Moračkim planinama, Kapetanovo jezero (1.678 m) duboko je 37 m, s markiranim stazama od Gradačke poljane (20 km) i Zagaračkog katuna (5,5 km) i manjim Manitim jezerom 1,2 km jugoistočno. Između Maglića i Volujka u Parku prirode Piva, Trnovačko jezero u obliku srca (1.517 m, dubine 9,2 m) dostupno je samo pješke, a Via Dinarica ovdje ulazi u Crnu Goru; dva Stabanjska jezera pod Biočem leže oko 4 km od sela Stabna (brošura parka navodi 4,5 km).

Akumulacije: Piva, Nikšić i Otilovići

Treća vrsta je vještačka. Pivsko jezero je akumulacija iza brane Mratinje u opštini Plužine: oko 13,2 km², dubine do oko 188 m, s nivoom vode koji se kreće između 595 i 675 m, čak 90 m, kako ga elektrana spušta. Put M3 od Plužina ide uz jezero i prelazi krunu brane, pa ga većina vidi iz auta; Park prirode Piva organizuje krstarenja jezerom i iznajmljuje kajake u Plužinama. Manastir Piva premješten je iz budućeg dna jezera kamen po kamen između 1970. i 1982, prije nego što se voda podigla.

Kraško polje oko Nikšića nosi akumulacije hidrosistema Perućica. Krupac (620 m), 6,5 km putem od grada, ima pješčanu plažu kod sjevernog kraja brane duge 1,5 km i vodu ljeti do 28 °C; grad ga zove Nikšićko more, a ispod brane se svake godine održava rok festival Lake Fest. Slano jezero (621 m) ima razuđenu obalu s ostrvima i poluostrvima i krečnjačkim ostrvom Viža u sredini, povremeno do 20.000 ptica selica i via feratu. Retenzija Vrtac pored njih zadržava vodu samo kratko jer je tlo propusno. Liverovići u Župi (0,93 km², dubine 45 m, brana završena 1957) služe za ribolov i ljetnje kupanje, Grahovsko jezero na putu Risan-Nikšić omiljeno je među kamperima, a oko 4 od 33 km² Bilećkog jezera na Trebišnjici leži na crnogorskoj strani. Na sjeveru Otilovići zaustavljaju Ćehotinu na više od 9 km iza lučne brane visoke 59 m kod Pljevalja; posjetu pokriva stranica Meandri Ćehotine.

Čamci, kupanje i ribolov

Nacionalni parkovi iznajmljuju čamce na tri jezera: čamac na vesla na Crnom jezeru košta 10 € na sat (spuštanje sopstvenog 5 €), na Biogradskom jezeru 10 € na sat uz kajake 3 € jednosjed ili 5 € dvosjed, a na Skadarskom jezeru kajaci parka koštaju 3 € ili 5 € na sat ili 20 € dnevno. Licencirane ture čamcem na Skadarskom polaze iz Vranjine, Virpazara, Rijeke Crnojevića i Plavnice, često s pauzom za kupanje, a uređene plaže parka su Pješačac, Pelinovo i Murići. Crno jezero ljeti dostiže 20 °C i pogodno je za kupanje s obale; park o tome nema pravilo. Oko Nikšića je Krupac jezero za kupanje, s pješčanom plažom i vodom do 28 °C, a licencirani instruktori vode kajak, SUP i pakraft ture po nikšićkim jezerima i Zeti; kajak klub na Krupcu postoji od sedamdesetih godina. Liverovići i Bilećko jezero takođe služe za ljetnje kupanje. Operateri i polazišta su na stranicama ture brodom i kajaking.

Ribolov: na Crnom jezeru dnevna dozvola košta 20 € kod dežurnog rendžera, od maja do oktobra, 14:00-19:00 svakog dana osim ponedjeljka, jedan štap s vještačkim mamcima, najviše četiri pastrmke od najmanje 25 cm. Biogradsko jezero: 20 € dnevno, pet pastrmki od najmanje 25 cm. Skadarsko jezero: 5 € dnevno, 20 € za sedam dana, 100 € godišnje (50 € za penzionere i studente), u kancelariji parka na Vranjini; šaran, ukljeva i jegulja su uobičajen ulov. Plavsko jezero dalo je najveću mladicu ikad zabilježenu u Crnoj Gori, 41,5 kg; ribolov na jezeru je zatvoren od 1. oktobra do 1. aprila, a mladica se mora puštati do 1. aprila 2029. Kapetanovo i Biogradsko jezero vode su za mušičarenje na potočnu i jezersku pastrmku; u Zabojskom jezeru živi kalifornijska pastrmka. Dozvole za nikšićka jezera (dnevne, mjesečne i sezonske) izdaje SRK Nikšić. Sezone, mjere i dozvole za svaku vodu su na stranici ribolov.

Koje jezero za šta i kako doći

• Ptice i čamci: Skadarsko jezero, iz Virpazara ili Vranjine; od aprila do juna za najviše vrsta, zimi za najveća jata. Slano i Šasko jezero takođe privlače velik broj ptica.
• Laka porodična šetnja: krug oko Crnog jezera, 3 km od Žabljaka, ili ravni krug oko Biogradskog jezera; na oba se iznajmljuju čamci.
• Kupanje bez odlaska na more: Krupac, 6,5 km putem od Nikšića, pješčana plaža i voda do 28 °C.
• Planinsko jezero s pješačenjem: Hridsko jezero, oko sat pješke od Babinog polja iznad Plava, Zminje jezero kroz šumu od Crnog jezera ili kružna staza Jezera ispod Sedla.
• Visoko jezero do kojeg se vozi: Bukumirsko jezero, 25 km s panoramske rute oko Korita; Zabojsko jezero terencem od Dobrilovine.
• Noć uz vodu: planinarski dom Škrka između Škrčkih jezera pod Bobotovim kukom, od sredine juna do kraja septembra, uz sopstvenu vreću za spavanje.
• Grad na jezeru: Plav, na obali Plavskog jezera u podnožju Prokletija.
• Vožnja kroz kanjon: Pivsko jezero putem M3 od Plužina, s branom na kraju.

Autom od Podgorice: Žabljak 123,4 km, oko 2 h 39, pa još 3 km do Crnog jezera; Plav 131,1 km, oko 2 h 28. Od Kolašina do parkinga kod Biogradskog jezera: 21,7 km, oko 38 minuta. Vremena su procjene bez saobraćaja na podacima OpenStreetMapa. Na ruti oko Korita i putevima do Bukumirskog i Rikavačkog jezera nema benzinske pumpe, a nijesu pogodni za kampere od 7 m i duže; najbolji mjeseci su od maja do oktobra.