Petrovac na Moru

Kako doći

Autobusom. Petrovac je posljednja stanica budvanskog gradskog prevoza prema Baru. Linija Budva-Petrovac saobraća cijele godine, otprilike svakog sata od ranog jutra do kasno uveče, preko Boreta, Rafailovića, Kamenova, Pržna, Svetog Stefana, Reževića i Perazića Dola; u Budvi polazi iz Mediteranske ulice, kod kružnog toka. Red vožnje je na budvanskoj stranici o prevozu; cijene karata nijesu objavljene. Taksi čeka kod autobuske stanice u Petrovcu, a međugradski polasci za Bar, Kotor i Podgoricu su na busticket4.me (vidi autobusi).

Vozom i avionom. Petrovac nema prugu: najbliže stanice na pruzi Bar-Beograd su Sutomore, 13,5 km daleko, i Bar. Aerodrom Tivat udaljen je 39 km, a Aerodrom Podgorica 47 km, do oba je oko sat vožnje.

Automobilom. Obalni put od Budve do Bara prolazi iznad mjesta. Za Petrovac nijesu objavljene parking zone ni cijene. Vremena u tabeli su bez gužvi.

Kastio, Lazaret i luka

U 16. vijeku Mlečani su iznad današnje luke podigli tvrđavu, po kojoj je cijelo mjesto dobilo ime Kastel Lastva, a mještani su ga skratili u Kastio. Tu je bila stalna posada, sa skladištima za vino i drugu robu koja se otpremala iz luke. Pored tvrđave podigli su Lazaret, karantin za bolesne u vrijeme epidemija. Od obje građevine ostale su samo zidine; one uokviruju petrovački zaliv i odvajaju ga od morske Tuljanove pećine. Mol, restoran, kafić i klub vratili su život ovom mjestu, a početkom septembra ono postaje pozornica džez festivala. Radno vrijeme i ulaznice nijesu objavljeni; ostale tvrđave su na stranici tvrđave.

Plaže

Petrovačka plaža je 600 m crvenkastog pijeska uz šetalište, ukupno 9.525 m², a iza nje su kuće, hoteli, kafići i restorani; kupalište Ponta nosilo je Plavu zastavicu. Na stranici plaže su pravila o slobodnoj polovini svakog kupališta i spasiocima. Sezona kupanja traje od maja do oktobra.

• Lučice, 500 m južno, u uvali između dva rta, pod čempresima i borovima: oko 220 m sitnog zlatnog pijeska i plitka voda, jedna od plaža iz vodiča Crna Gora s djecom.
• Buljarica, 2 km prema Baru: sa 2.250 m najduža plaža rivijere Budve, pješčana kod Petrovca, a dalje uglavnom šljunkovita, s močvarnim Buljaričkim poljem iza, kampom i kupalištem za kućne ljubimce na istočnom kraju (putovanje sa psom).
• Prema Svetom Stefanu: Perazića Do (40 m, ispod manastira Reževići) i Drobni pijesak (250 m, oko 1 km od puta Sveti Stefan-Petrovac).

Cijela obala je na stranici plaže.

Park prirode Katič i ronjenje

Dva ostrvca nekoliko stotina metara od plaže su Veliki Katič i Mali Katič, poznat i kao Sveta Neđelja. Od 2021. (Službeni list CG 113/21 od 25. oktobra 2021) ona i more oko njih čine Park prirode Katič: više od 2.500 ha u tri zone, s livadama zaštićene morske cvjetnice Posidonia oceanica, staništem Platamuni i rijetkim i zaštićenim vrstama na kopnu i u moru. Prije sidrenja, ribolova ili plivanja do ostrvaca provjerite pravila parka na licu mjesta; opšta pravila su na stranici ribolov.

Ronilački klubovi iz Petrovca vode ronioce do ostrvaca Katič i duž obale od rta Dubovac do Čanja; najpoznatija olupina kod Petrovca je krstarica Zenta. Za ronjenje nije potrebna dozvola. Više na stranicama ronjenje u Budvi i ronjenje u Crnoj Gori.

Istorija ukratko

Srednjovjekovni zapisi od 1149. do 1426. nazivaju mjesto Lastva (latinski Lasta); pod Venecijom mu je tvrđava dala ime Kastel Lastva. Na lokalitetu Mirišta, u samom mjestu, 1902. pronađen je kasnoantički podni mozaik, a kasnije i drugi, oba iz rimske građevine, vjerovatno iz 3. ili 4. vijeka nove ere: jedan prikazuje tri ribe sa zajedničkom glavom, drugi pravougaonik od dvanaest polja. Iskopavanja nijesu završena, a lokalitet nije uređen za posjetioce, pa se na licu mjesta nema šta vidjeti.

Spomen-dom Crvena komuna muzejem revolucije podsjeća na pobjedu komunista na izborima 1920. U njemu su i galerija nazvana po slikaru Marku K. Gregoviću i biblioteka osnovana krajem 19. vijeka, s više od 15.000 knjiga, a ljeti su tu programi drame, likovne umjetnosti i muzike; ustanova koja ga vodi su Muzeji i galerije Budve. Radno vrijeme nije objavljeno.

Manastiri u blizini

Manastir Reževići stoji uz put prema Budvi, otprilike na pola puta do Svetog Stefana. Kralj Stefan Prvovjenčani podigao je njegovu crkvu Uspenja Bogorodice 1226; crkvu Svetog arhiđakona Stefana, koju je podigao car Dušan 1351, početkom 19. vijeka zamijenila je veća, a crkva Svete Trojice iz 1770. dobila je zvonik 1839. Freske su iz 16. vijeka, preko slojeva iz 13. vijeka, a ovdje je 1860. pronađen Statut Paštrovića. Uz put je i Spomen-dom Reževići, u zgradi škole iz 1856, s galerijom, bibliotekom i etno sobom.

Manastir Gradište stoji na uzvišenju uz put Petrovac-Bar kod Buljarice. Prema predanju osnovan je 1116, a dokumenti ga prvi put pominju 1305. Njegove tri crkve, Svetog Nikole, Svetog Save i Uspenja Bogorodice, stoje unutar zida, a manastir je obnovljen poslije zemljotresa 1979; u Svetom Nikoli čuva se ikona Svetog Hristofora sa životinjskom glavom. Monasi Stefan Paštrović i Sava ovdje su napisali bukvar štampan u Veneciji 1597. Više na stranici crkve i manastiri.

Manifestacije

• Kraj avgusta: Petrovačka noć, dan sportskih, dječjih i muzičkih programa, degustacija i koncerta glavnog izvođača na šetalištu, uz slobodan ulaz (Crna Gora u avgustu).
• Početak septembra: Petrovac Jazz Festival na sceni kod Kastija, tri dana (Crna Gora u septembru).
• Oktobar: Petrovačka lignjada, takmičenje u lovu lignji i degustacija na rivi, održava se od 2023, a isprži se oko 500 kg lignji (Crna Gora u oktobru).

Praktične informacije

• Turističke informacije: INFO Petrovac, +382 33 461 173, infopetrovac@budva.travel.
• Zdravlje: Ambulanta Petrovac, Stupovi bb, +382 33 461 055; najbliže bolnice su na stranici bolnice.
• Apoteke: Montefarm Apoteka Petrovac, +382 67 148 517; BENU u zgradi ambulante; PZU Dr Med Apoteka 3, Ulica 8/11 (apoteke).
• Pošta: Trg br. 1, 85300, 07:00-20:00.
• Gotovina i gorivo: dvanaestak bankomata na šetalištu, kod pošte i u hotelima; benzinska pumpa BS Petrovac je u Buljarici, +382 33 401 961.
• Smještaj: sobe u privatnim kućama i hoteli duž šetališta, i kamp Maslina u Buljarici.

Kada doći

Sezona kupanja traje od maja do oktobra, kada se ispituje kvalitet morske vode. Avgust je najposjećeniji mjesec u cijeloj Crnoj Gori, a petrovačke manifestacije dolaze na kraju sezone: Petrovačka noć krajem avgusta, džez festival početkom septembra i lignjada u oktobru. Autobus za Budvu vozi cijele godine, a Petrovac je jedan od izleta iz Budve.

Pitanja

Kako doći autobusom iz Budve u Petrovac?

Gradskom linijom Budva-Petrovac, otprilike svakog sata od ranog jutra do kasno uveče, cijele godine; u Budvi polazi iz Mediteranske ulice. Kolima je 18 km, oko 28 minuta.

Ima li voza do Petrovca?

Nema. Najbliže stanice su Sutomore, 13,5 km, i Bar.

Koliko je Petrovac udaljen od aerodroma?

Aerodrom Tivat je 39,3 km, oko 53 minuta; Aerodrom Podgorica 47,3 km, oko sat vremena.

Šta je Kastio?

Mletačka tvrđava iz 16. vijeka iznad luke, po kojoj je mjesto dobilo staro ime Kastel Lastva; od nje i od Lazareta pored nje ostale su samo zidine, a džez festival ih koristi kao pozornicu.

Mogu li se vidjeti rimski mozaici?

Ne. Mozaici pronađeni na Mirištima 1902. i kasnije nijesu uređeni za posjetioce; iskopavanja nijesu završena.

Kada je Petrovac Jazz Festival?

Početkom septembra, na sceni kod Kastija tokom tri dana; datume objavljuje Turistička organizacija Budve.

Šta je Katič?

Park prirode oko dva ostrvca ispred plaže, Velikog i Malog Katiča, zaštićen od 2021. na više od 2.500 ha mora.

Koliko ljudi živi u Petrovcu?

Petrovac na Moru imao je 1.400 stanovnika u 520 domaćinstava na popisu 2011. Popis 2023. podijelio ga je na više novih naselja i ne daje zbir za cijelo mjesto.