Gdje je Crna Gora?

Crna Gora je mala država u južnoj Evropi, na Jadranskom moru, na Zapadnom Balkanu. Graniči se s Hrvatskom i Bosnom i Hercegovinom na zapadu, Srbijom na sjeveru, te Kosovom i Albanijom na jugoistoku; preko Jadrana je Italija. Glavni grad je Podgorica. Crna Gora ima površinu od 13.883 km², 623.633 stanovnika po popisu iz 2023. i koristi euro, ali je zemlja kandidat za članstvo u EU, a ne članica EU ni šengenskog prostora.

Gdje je Crna Gora u Evropi

Nacionalna turistička organizacija (NTO) smješta Crnu Goru u srednji Mediteran, odnosno južnu Evropu. EU je svrstava u Zapadni Balkan: Crna Gora dobija sredstva iz Instrumenta EU za reforme i rast za Zapadni Balkan. Morska obala duga je 293,5 km prema MONSTAT-u (NTO zaokružuje na 293 km), a odmah iza nje teren se naglo penje: Žabljak na sjeveru, na oko 1.450 m, turistička organizacija Žabljaka i NTO opisuju kao najviši grad na Balkanu.

Na mapi Crne Gore su gradovi, plaže, spomenici i jezera, s filterom po regiji.

Susjedi i granice

Crna Gora ima pet kopnenih susjeda, a kopnena granica ukupno je duga 614 km prema NTO. Spisak drumskih graničnih prelaza Uprave policije, objavljen u maju 2021. i sada arhiviran, navodi sljedeće:

Na hrvatskoj strani za putnike iz zemalja van EU važi sistem ulaska/izlaska EU (EES). Svaki prelaz, s kategorijom i kamerom, nalazi se na stranici granični prelazi.

Da li je Crna Gora u EU?

Nije. Crna Gora je zahtjev za članstvo u EU podnijela 2008, zemlja je kandidat od decembra 2010, a pregovori o pristupanju počeli su 29. juna 2012. Nije ni u šengenskom prostoru: Evropska komisija navodi 29 zemalja Šengena, 25 država članica EU te Island, Norvešku, Švajcarsku i Lihtenštajn.

Crna Gora ipak koristi euro, iako nije u EU ni u eurozoni. Prema Centralnoj banci Crne Gore, dvojni valutni sistem s njemačkom markom uveden je 2. novembra 1999, marka je postala jedino zakonsko sredstvo plaćanja 1. januara 2001, a euro je jedino zakonsko sredstvo plaćanja od marta 2002.

Državljani SAD-a, Ujedinjenog Kraljevstva i većine država EU ostaju do 90 dana s pasošem, bez vize; pravila za svaki pasoš su na stranici vize.

Glavni grad, stanovništvo i jezik

Ustav određuje Crnu Goru kao nezavisnu i suverenu državu. Prema članu 5, glavni grad je Podgorica, a Prijestonica Cetinje. Popis iz 2023. izbrojao je 623.633 stanovnika, a procjena MONSTAT-a sredinom 2025. iznosi 623.115. Glavni grad Podgorica kao opština imao je 179.505 stanovnika 2023. Država ima 25 opština, među njima Glavni grad i Prijestonicu (stanje decembar 2024).

Službeni jezik je crnogorski. U službenoj upotrebi su i srpski, bosanski, albanski i hrvatski jezik, a ćirilično i latinično pismo su ravnopravni (Ustav, član 13).

Površina, obala i predjeli

MONSTAT navodi površinu od 13.883 km²; NTO i dalje koristi stariji podatak od 13.812 km². Zemlja se dijeli na tri regije: primorje, šest opština od Herceg Novog do Ulcinja; centralnu Crnu Goru oko Podgorice; i planinski sjever.

U MONSTAT-ovoj tabeli vrhova na prvom mjestu su Bobotov kuk na Durmitoru i Maja Rozit na Prokletijama, oba na 2.522 m; NTO kao najviši navodi Zlu Kolatu na Prokletijama, 2.534 m, koje nema u MONSTAT-ovoj tabeli. Najveće jezero je Skadarsko jezero, 369,7 km² u MONSTAT-ovoj tabeli; dijeli ga s Albanijom, a površina mu se mijenja s vodostajem, oko 370 km² ljeti i 540 km² zimi za cijelo jezero.

Crna Gora ima pet nacionalnih parkova: Durmitor, Biogradsku goru, Lovćen, Skadarsko jezero i Prokletije. UNESCO navodi četiri dobra svjetske baštine u Crnoj Gori: Prirodni i kulturno-istorijski region Kotora (1979), Nacionalni park Durmitor (1980), stećke, srednjovjekovne nadgrobne spomenike (2016, s Bosnom i Hercegovinom, Hrvatskom i Srbijom) i Venecijanske odbrambene sisteme 16. i 17. vijeka (2017, s Hrvatskom i Italijom).

Crna Gora u brojkama

Kako doći u Crnu Goru

Avionom. Policija navodi dva aerodroma kao granične prelaze. Aerodrom Podgorica (TGD) je u Golubovcima, oko 40 km od Cetinja i 46 km od Bara prema podacima aerodroma. Aerodrom Tivat (TIV) je u Boki Kotorskoj, 8 km od Kotora i 21 km od Budve. Avio-kompanije i linije mijenjaju se po sezonama; navodi ih sajt samih aerodroma.

Vozom. Pruga Bar-Beograd ulazi iz Srbije kod Bijelog Polja, željezničkog graničnog prelaza za putnike i robu.

Drumom. Spisak policije iz 2021. navodi dvadeset drumskih prelaza prema pet susjeda. Vozi se desnom stranom, a vinjeta ne postoji: putarina se plaća samo kroz tunel Sozina i na autoputu Smokovac-Mateševo, po prolasku. Pravila su na stranici vožnja, a međugradski autobusi na stranici autobusi.

Morem. Policija navodi luke Bar, Zelenika, Kotor, Tivat (Porto Montenegro), Kumbor (Portonovi) i Budva (sezonski, od 1. maja do 30. oktobra) kao granične prelaze. Jadrolinija (Bar-Bari) i Adria Ferries (Bar-Ankona) plovili su iz Bara, ali ne svake sezone, pa prije planiranja dolaska iz Italije provjerite da li trajekt saobraća.

Kuda dalje

• Šta raditi u Crnoj Gori, po regijama i sezoni
• Regije: primorje, centralna Crna Gora i sjever
• Gradovi
• Plaže i nacionalni parkovi
• Kada posjetiti i vrijeme
• Rute putovanja
• Sve informacije za putovanje