Ronjenje kod Bara
Deset ronilačkih lokacija leži kod Bara, Sutomora i Čanja: jahta kralja Nikole Rumija na 18 m kod lukobrana, razarač Dague, teretni brod Quinto na 32 m, Junkers Ju 88 na 54 m, Mikovića pećina i ostaci hrama iz 2-4. vijeka u uvali Maljevik. Za ronjenje nije potrebna dozvola.
Bar, Sutomore, Čanj
Foto: Alexkom000 · CC BY 4.0
Deset imenovanih ronilačkih lokacija leži kod Bara, Sutomora i Čanja: greben za početnike, morska pećina duga 150 m, potopljeni hram na oko 2 m, jahta kralja Nikole i razarač na 18 m, teretni brod na 32 m i bombarder Junkers Ju 88 na 54 m. Većina je na nekoliko kilometara od luke. Za ronjenje u Crnoj Gori dozvola nije potrebna. Olupine i hram su kulturno nasljeđe, pa njihove koordinate nijesu javne: do njih vas vodi ronilački brod.
Ronilačke lokacije
| Lokacija | Dubina | Šta se nalazi |
|---|---|---|
| Greben kod Kraljičine plaže | - | greben za početnike |
| Mikovića pećina, južna strana Volujice kod Bigovice | ulaz na 7-8 m | duga oko 150 m; prostraniji lijevi krak ima čelično vodeće uže do sifona s hladnom slatkom vodom |
| Bigovica, kod luke | duboko (brod s topovima) | zimsko sidrište od 3. vijeka p. n. e. do 16. vijeka: amfore, olupina iz 4. vijeka i jedrenjak s topovima |
| Jahta Rumija | 18 m | jahta kralja Nikole, duga oko 47,78 m, 80 m od glavnog lukobrana; pod zaštitom države |
| Razarač Dague | 18 m | izgrađen 1908; potonuo 1915. na austrougarskoj mini, 39 poginulih |
| Teretni brod Quinto, ispod Bigovice kod stijena Šogavica | 32 m | potonuo 31. decembra 1940. nakon sudara s grčkom podmornicom Katsonis |
| Ratni brod iz 18. vijeka, barska rivijera | oko 30 m | pronađen 1993; dva topa |
| Junkers Ju 88 kod Čanja | 54 m | bombarder iz Drugog svjetskog rata, vidljiva krila i oba motora; samo za tehnički opremljene ronioce |
| Hram, uvala Maljevik | oko 2 m | ostaci hrama iz 2-4. vijeka; djelovi stubova široki oko 90 cm, vidljivi s površine kad je more mirno |
| B-25, Me 109, Spitfire | duboko | avioni iz Drugog svjetskog rata |
Mikovića pećina je najbolji izbor među pećinskim ronjenjima u Crnoj Gori za posjetioce: ulaz na 7-8 m, oko 150 m prolaza i vodeće uže u širem lijevom kraku do sifona sa slatkom vodom. Dvije olupine na 18 m, Rumija i Dague, klasična su ronjenja blizu lukobrana; Quinto na 32 m je najdublji od brodova.
Ju 88 na 54 m je samo za tehnički opremljene ronioce; B-25, Me 109 i Spitfire takođe leže duboko.
Pravila
- Za ronjenje nije potrebna dozvola: Crna Gora nema zakon o ronjenju ni propis o podvodnim aktivnostima.
- Crna Gora je 2008. potpisala UNESCO-vu konvenciju o podvodnom kulturnom nasljeđu. Duž obale je mapirano oko 30 podvodnih arheoloških lokaliteta, najstariji iz 4-3. vijeka p. n. e.; jahta Rumija je pod zaštitom države, a koordinate lokaliteta kulturnog nasljeđa nijesu javne.
- Podvodni ribolov spada u sportski ribolov na moru i traži dozvolu lokalnog kluba: turistička dozvola košta 15 € za 10 dana ili 30 € za mjesec, a dnevni ulov je do 3 kg ili jedna riba teža od 5 kg.
- Nijedno od tri zaštićena morska područja (Platamuni, Katič, Stari Ulcinj) nije kod Bara.
Ronilački centri i brodovi
Za brod i vodiča pitajte Turističku organizaciju Bar ko organizuje izlaske. Ronilački klubovi rade i iz Budve, Pržna, Svetog Stefana i Petrovca; dva petrovačka kluba rone oko ostrva ispred svog mjesta i duž obale od rta Dubovac do Čanja. Ostatak obale je na stranici o ronjenju u Budvi i na stranici o ronjenju.
Olupine bez ronjenja
Projekat Wrecks4All (Interreg IPA program Hrvatske, Bosne i Hercegovine i Crne Gore, od januara 2020. do decembra 2021, 1.120.726 €, među partnerima Univerzitet Crne Gore i Turistička organizacija Bar) napravio je besplatnu aplikaciju s 3D modelima olupina i VR izložbeni prostor u Kotoru, gdje virtuelno ronjenje na Dague i druge jadranske olupine košta 5 €.
U blizini
Hram je u uvali Maljevik kod plaže Maljevik blizu Sutomora; Ju 88 leži kod Čanja, a greben za početnike kod Kraljičine plaže. Na kopnu je Stari Bar glavna znamenitost grada, a Rumija planina iznad njega. Za dolazak jahtom: Marina Bar.
Pitanja
Da li mi treba dozvola?
Ne. U Crnoj Gori nema zakona o ronjenju ni ronilačke dozvole. Podvodni ribolov je nešto drugo: za njega treba dozvola za sportski ribolov na moru od lokalnog kluba.
Gdje su tačno olupine?
Koordinate lokaliteta kulturnog nasljeđa nijesu javne; ronilački brod vas vodi do njih.
Koje lokacije odgovaraju početnicima?
Greben kod Kraljičine plaže i hram u uvali Maljevik na oko 2 m. Rumija i Dague leže na 18 m; Ju 88 na 54 m je tehničko ronjenje.
Izdvojeno
- Deset imenovanih lokacija kod Bara, Sutomora i Čanja
- Rumija (18 m), Dague (18 m), Quinto (32 m)
- Mikovića pećina: ulaz na 7-8 m, duga oko 150 m
- Za ronjenje u Crnoj Gori ne treba dozvola
Izvori
TO Bar: Activities · TO Bar: Wrecks4All · Radio Free Europe, 16 July 2024: underwater heritage without protection · DIVE magazine, 26 May 2023: Wrecks4All app · Kotor Tourist Organisation: Wrecks4All Showroom · Government of Montenegro: Marine protected areas · TO Budva: Activities (diving, sea fishing) · JP Morsko dobro: Nature Park Katič management plan 2023-2027 (PDF)