Stari Bar
Srednjovjekovni grad pod zidinama na stijeni 4 km iznad Bara: stotine ruševnih zdanja, osmanski akvadukt, džamije i crkve, pust od kraja 19. vijeka
Srednjovjekovni grad pod zidinama · Na stjenovitom masivu 4 km od mora
Foto: FrDr · CC BY-SA 4.0
Stari Bar je srednjovjekovni grad pod zidinama Bara, podignut na velikoj stijeni 4 km od mora pod padinama Rumije. Unutar zidina leže ruševine stotina zdanja: crkve i dvor srednjovjekovnog grada, te džamije, hamam, akvadukt i sahat kula iz njegovih osmanskih vjekova. Grad je pust od kraja 19. vijeka, kad su se njegovi stanovnici spustili na obalu, a od zemljotresa 1979. gornji dio je iskopavan, konzerviran i otvoren kao arheološki lokalitet. Na UNESCO-voj Preliminarnoj listi Crne Gore je kao Stari grad Bar.
Ture: Stari Bar
Sponzorisano
RikavacOcjena 4,9 (28)od 145 €
Bar Port：Budva, Sveti Stefan, Petrovac and Bar Shore Excursionod 167 €
Family-Friendly Canyoning in Bar with Flexible Start TimeOcjena 5 (4)od 119 €
Private Sightseeing Tour in the Coastal Towns of Adriatic SeaOcjena 5 (2)od 290 €
Ture, ocjene i cijene: Viator.
Sve ture: Stari Bar
Radno vrijeme i ulaznice
| Radno vrijeme, u sezoni | 08:00-21:00 |
| Radno vrijeme, van sezone | 08:00-17:00 |
| Odrasli | 3 € |
| Djeca do 12 godina | 1 € |
Lokalitetom upravlja zavičajni muzej JU Kulturni centar Bar, koji vodi i dvorac kralja Nikole na obali (danas Muzej nasljeđa Bar) i Staru maslinu.
Kako doći
Stari Bar leži iznad novog grada, na putu u unutrašnjost prema Rumiji. Od centra Bara je 8,2 km i oko 10 minuta automobilom, ili 5,8 km pješice; od Sutomora 11,9 km i oko 19 minuta, od Ulcinja 26,3 km i oko 36 minuta, od Virpazara na Skadarskom jezeru 26,9 km i oko 35 minuta preko Sozine, od aerodroma Podgorica 49,4 km (oko 1 sat i 3 minuta), od Podgorice 56,7 km (oko 1 sat i 11 minuta) i od Budve 41,8 km (oko 1 sat i 4 minuta). Vremena su za vožnju bez saobraćaja.
Šta vidjeti
- Ruševni grad: više od 260 zdanja unutar zidina po jednom popisu, oko 600 javnih i privatnih građevina po drugom, a u gornjem gradu kuće bez krovova, sokaci i trgovi.
- Akvadukt na sjevernoj strani, 17 lukova na 17 stubova, koji je dovodio vodu sa izvora udaljenog oko 3 km. Osmanski, iz 17. ili 18. vijeka (datacije se razlikuju).
- Sahat kula, podignuta prije osmanskog osvajanja i obnovljena 1753, i Omerbašićeva džamija iz 1662. s hamamom pored nje, osmansko jezgro grada. Pijaca i podgrađe ispod kapije zaštićeni su s gradom kao jedna kulturna cjelina.
- Crkve srednjovjekovnog grada, i kuće čiji detalji miješaju kasnogotičke, renesansne i barokne oblike.
- Maslinjaci unaokolo: Bar je poznat po maslinama, a oko starog grada nekad je bilo do 100.000 stabala. Maslinijada, festival maslina, održava se u Starom Baru u novembru.
Istorija
Stari Bar se u pisanim izvorima prvi put pominje u 10. vijeku, a vjerovatno je postojao već u 6. vijeku kao obnovljeno rimsko utvrđenje (castrum). U njegovim kućama miješaju se kasnogotički, renesansni i barokni oblici. Grad je nenaseljen od kraja 19. vijeka, kad se život iz zidina spustio prema moru. Poslije zemljotresa 1979. izrađeni su planovi za istraživanje, zaštitu i prezentaciju grada, a najvažnije građevine gornjeg dijela istražene su i konzervirane; donji, južni dio i dalje je zarastao.
Stara maslina
Stara maslina nije u Starom Baru: stoji u Mirovici, na 5. kilometru puta Bar-Ulcinj, zaštićena kao spomenik prirode od 1963, s krošnjom širokom 10 m. Ulaz je 1 € (djeca 0,50 €). Procjenjuje se da je starija od 2.000 godina.
Je li Stari Bar na UNESCO-voj listi?
Još nije. Na Preliminarnoj listi Crne Gore je od 2010, što je prvi korak ka nominaciji, a ne upis.
U blizini
- Dvorac kralja Nikole na barskoj obali, muzej nasljeđa.
- Tvrđava Haj-Nehaj iznad Sutomora, druga velika ruševina opštine.
- Rumija, planina iza grada.
- Virpazar i Skadarsko jezero, preko Sozine.
- Ulcinj i njegov Stari grad, dalje na jug; ostali stari gradovi u Crnoj Gori.
Pitanja
Koliko košta ulaz u Stari Bar?
3 € za odrasle i 1 € za djecu do 12 godina. Radno vrijeme je 08:00-21:00 u sezoni i 08:00-17:00 van sezone.
Kad je festival maslina?
Maslinijada, barski festival maslina, održava se u Starom Baru u novembru.
Zašto je grad pust?
Stanovnici su se krajem 19. vijeka spustili prema moru i grad je od tada nenaseljen. Poslije zemljotresa 1979. uslijedili su iskopavanja i konzervacija, a ne ponovno naseljavanje.
Istorija
6-10. vijek
Utvrđenje i grad
Vjerovatno obnovljeno rimsko utvrđenje (castrum) već u 6. vijeku; u pisanim izvorima prvi put pomenut u 10.
Srednji vijek
Grad pod zidinama na stijeni
Na stjenovitom masivu 4 km od mora razvio se utvrđeni grad, u čijim se kućama miješaju kasnogotički, renesansni i kasnije barokni oblici.
Osmansko doba
Džamije, hamam i akvadukt
Osmanski grad dodao je džamije, hamam i sahat kulu; akvadukt od 17 lukova dovodio je vodu sa izvora udaljenog oko 3 km; potiče iz 17. ili 18. vijeka (datacije se razlikuju).
Kraj 19. vijeka
Grad se prazni
Život se iz zidina spustio prema moru; grad je od tada nenaseljen.
1979.
Zemljotres i konzervacija
Poslije zemljotresa izrađeni su planovi za istraživanje, zaštitu i prezentaciju grada; najvažnije građevine gornjeg dijela istražene su i konzervirane.
2010.
UNESCO-va Preliminarna lista
Prijavljen kao „Stari grad Bar” na Preliminarnu listu Crne Gore.
Na ovim izletima
Izvori
Bar Tourist Organisation, Stari Bar · Bar Tourist Organisation, Stari Bar (location listing: clock tower built before the Ottoman conquest, rebuilt 1753, Omerbašić mosque 1662, hammam, protected ensemble) · Bar Tourist Organisation, Akvadukt · Bar Tourist Organisation, Stara maslina · Bar Tourist Organisation, events and festivals (Maslinijada, November) · National Tourism Organisation of Montenegro, Fortresses · Wikipedia, List of World Heritage Sites in Montenegro (secondary; Tentative List 2010) · JP Kulturni centar Bar, annual report 2020 · UNESCO World Heritage Centre, Tentative List: Old Town of Bar (submitted by Montenegro, 2010): first mentioned 10th century, around 600 edifices, aqueduct 18th century, deserted since the end of the 19th century, conservation after the 1979 earthquake, lower southern part overgrown; read via the Wayback Machine · OSRM routing (car and foot, OpenStreetMap data, ODbL; times without traffic)
