Katun Dolovi Lalevića

Ljetnje stočarsko naselje na maloj visoravni na 1.685 m na Bjelasici, 7 km makadamskim putem od Biogradskog jezera: porodice koje prodaju sir i kajmak, kolibe za iznajmljivanje, nadstrešnica za odmor, a kroz katun prolaze staza za Bendovac i biciklistička ruta 1 parka.

Bjelasica, opština Kolašin

Foto: Milica Buha · CC BY-SA 4.0

Dolovi Lalevića su katun, ljetnje naselje stočarskih koliba, na maloj visoravni između dva brda na 1.685 m na Bjelasici, iznad granice šume među pašnjacima, 7 km makadamskim putem od Biogradskog jezera. Put nastavlja kroz katun do Zekove glave i ostalih katuna planine, nekoliko porodica prodaje mlijeko, sir, kajmak i meso iz svojih koliba, a postoji i nadstrešnica za odmor. Markirana staza na vidikovac Bendovac i biciklistička ruta 1 Nacionalnog parka Biogradska gora prolaze kroz njega, a njegove livade su jedno od samo dva mjesta u Crnoj Gori gdje raste Lakušićev karanfil.

Osnovni podaci

Visina	1.685 m
Put	makadam, 7 km od parkinga na Biogradskom jezeru, nastavlja do Zekove glave i ostalih katuna
Na katunu	porodice koje prodaju mlijeko, sir, kajmak i meso; nadstrešnica za odmor
Kolibe za iznajmljivanje	5-20 € po noći u domaćinstvu Janketić
Ulaznica za park	4 € po osobi dnevno
Staze	vidikovac Bendovac, 1.774 m; Pešića jezero preko Svatovskog groblja
Biciklom	ruta 1 parka od jezera; krug Dvije glave i pet jezera od 63 km
Sezona	od maja do kraja oktobra na Bjelasici

Katun

Katun leži iznad granice šume na maloj visoravni između dva brda, među pašnjacima na kojima porodice ljeti drže stoku; makadamski put kroz njega povezuje ga s jezerom ispod i sa Zekovom glavom i ostalim katunima Bjelasice iznad. Plan upravljanja parkom ubraja ga među bjelasičke katune duž ivice prašumskog rezervata Biogradska gora. Nekoliko porodica prodaje posjetiocima mlijeko, sir, kajmak i meso, a domaćinstvo Janketić iznajmljuje kolibe po 5 do 20 € za noć, nudi degustaciju sopstvenih proizvoda i društvene igre poslije dana hodanja i vodi goste na jezera planine: Malo i Veliko Šiško, Ursulovačko i Pešića jezero. Vidikovac na oko deset minuta hoda od koliba gleda na Biogradsko jezero i šumu.

Pašnjaci oko katuna jedno su od malobrojnih nalazišta Lakušićevog karanfila (Dianthus nitidus subsp. lacusicii), endemične biljke koja je u Crnoj Gori zabilježena samo na Bjelasici, na Lalevića dolovima i Pitomoj smetini. Držite se puta i staza.

Staze i rute kroz katun

Od Biogradskog jezera (1.094 m) do Bendovca (1.774 m): 6,8 km, oko 700 m uspona, 2 h 30 min. S parkinga staza prati makadamski put lijevom stranom jezera prema Dolovima Lalevića; od drvene kule na Lazovima prečice sijeku krivine puta. Kod prve kolibe katuna staza se penje ukoso desno na vidikovac, najljepši nad jezerom.
Do Pešića jezera: od Biogradskog jezera preko Ganovače do Dolova Lalevića, zatim do Svatovskog groblja i grebenom Bjelasice. Transverzala CT-1 Planinama Crne Gore, dio evropskog puta E-6, prelazi park preko Vranjaka, Crne glave i Svatovskog groblja.
Biciklom: biciklistička ruta 1 parka ide od Biogradskog jezera do Dolova Lalevića, a krug Dvije glave i pet jezera od 63 km, 8 do 9 sati, prolazi kroz katun i pored Svatovskog groblja; park iznajmljuje bicikle po 3 € na sat ili 8 € dnevno. Vidi stranicu Biciklizam.
Džipom: kratke džip ture parka, od Kolašina preko izvora Biogradske rijeke ili jezera do Dolova Lalevića, koštaju 10 € po vozilu dnevno; vodič parka je 40 € za četiri sata i 80 € za osam.

Šljunkovita staza kroz visoku bukovu i jelovu šumu sa svježim zelenim rastinjem — Staza kroz šumu Biogradske goreFoto: Milica Buha, CC BY-SA 4.0

Kako doći

Biogradsko jezero je 22 km od Kolašina putem prema Mojkovcu: skrenite desno kod malog mosta, platite ulaznicu za park na rampi na ulazu u park i vozite 4 km asfalta do parkinga uz jezero (automobil 1 € na sat). S parkinga makadamski put od 7 km vodi gore do katuna, pješke, biciklom ili autom, i nastavlja do Zekove glave; kad se pješači, to je prvi dio staze za Bendovac.

Mirno zeleno jezero u kojem se ogledaju pošumljene padine i bijeli oblaci — Biogradsko jezero, odakle počinje put do katunaFoto: Javier Sánchez Portero, CC BY-SA 3.0

Ime se piše i Dolovi Lalevića i Lalevića dolovi; oba označavaju isto mjesto.

Naknade

Nacionalni park Biogradska gora naplaćuje 4 € po osobi dnevno, s uključenim centrom za posjetioce i edukativnim stazama, na punktovima Kraljevo kolo i Vranjak i onlajn na ulaznice.nparkovi.me; godišnja ulaznica za svih pet nacionalnih parkova košta 13,50 €.

Kada ići

Treking sezona na Bjelasici traje od maja do kraja oktobra. Katun je ljetnje naselje: porodice i njihovi proizvodi tu su u mjesecima ispaše, a put i staza za Bendovac hodaju se kad god su bez snijega.

U blizini

Bendovac je vidikovac iznad jezera do kojeg se dolazi kroz katun. Jezero, prašuma i naknade parka su na stranicama Biogradske gore i Biogradskog jezera; ostale staze planine, eko-katun Vranjak i greben prema Crnoj glavi i Zekovoj glavi su na stranici Bjelasice, a Kolašin je grad. Ostale staze su na stranici Planinarenje.

Pitanja

Kako doći do Dolova Lalevića?

Makadamskim putem od 7 km s parkinga na Biogradskom jezeru, pješke, biciklom ili autom; put nastavlja do Zekove glave. Jezero je 22 km od Kolašina plus 4 km puta kroz park.

Može li se tamo kupiti hrana?

Nekoliko porodica ljeti na katunu prodaje mlijeko, sir, kajmak i meso, a domaćinstvo Janketić svojim gostima nudi degustaciju svojih proizvoda.

Može li se prenoćiti?

Može: domaćinstvo Janketić iznajmljuje kolibe po 5 do 20 € za noć, uz rezervaciju preko portala Montenegro Village Explorer (mnevillage.gov.me); 12 bungalova parka sa 32 kreveta nalazi se dolje na obali jezera.