Kolašin za 3 dana: Biogradska gora, Bjelasica i Morača, ljeti i zimi

Biogradska gora je najmanji od nacionalnih parkova, 5.650 ha proglašenih 1952. oko rezervata prašume od 1.600 ha. Skretanje je 22 km od Kolašina prema Mojkovcu, kod malog mosta; platite na rampi (4 € po osobi po danu, za mlađe od 15 godina besplatno) i vozite 4 km asfalta do parkinga kod Biogradskog jezera, najvećeg glacijalnog jezera Bjelasice, 0,23 km² na 1.094 m, dubokog 12,1 m. Staza oko jezera duga je 3,5 km, oko sat vremena (park navodi 3,3 km i 40 minuta); čamci na vesla i kajaci iznajmljuju se na recepciji uz jezero. Zatim markirani uspon do Bendovca, 1.774 m, vidikovca nad jezerom: 6,8 km s oko 700 m uspona, 2 h 30 od parkinga kod jezera, cijelim putem pješice: staza ide makadamskim putem s lijeve strane jezera prema katunu Dolovi Lalevića i napušta ga kod prve kolibe, gdje se desno penje staza do vidikovca; sam katun je stanica drugog dana. Koordinate vidikovca na mapi su približne. Šest markiranih staza parka vodi dalje do Crne glave, Troglave, Zekove glave i viših jezera, bez objavljenih dužina.

Dolovi Lalevića su katun, ljetnje pastirsko naselje, na maloj visoravni između dva brda na 1.685 m na Bjelasici, do kojeg vodi 7 km makadamskog puta koji počinje kod parkinga na jezeru i nastavlja do Zekove glave i ostalih katuna; prilaz iz Mojkovca ili Berana nije objavljen. Nekoliko porodica prodaje mlijeko, sir, kajmak i meso u sezoni dok su gore (datumi nisu objavljeni), postoji sklonište za odmor, a katun je jedno od samo dva nalazišta Lakušićevog karanfila u Crnoj Gori, pa se držite puta i staza. Za Crnu glavu, 2.137 m prema zvaničnoj tabeli premjera, jedina objavljena ruta polazi od katuna Vranjak iznad ski-centara: 7 km sa 339 m uspona, oko 2 h 15, lako do srednje teško; zvanična ruta od Dolova Lalevića do vrha nije objavljena, pa se ili odvezite okolo do Vranjaka zbog vrha, ili prohodajte staze samog katuna, prema Pešića jezeru grebenom. Sjedežnica na Kolašinu 1600 radi i ljeti: operater predstavlja centar kao otvoren cijele godine, šestosjedna sjedežnica K8 do 2.035 m radi 09:00-19:00, kao i restoran i kafić, navedene su ljetnje aktivnosti (planinarenje, biciklizam, jahanje, džip safari, kvadovi i tubing), a ljetnja sezona 2026. otvorena je 7. juna, uz besplatne vožnje tog dana. Ljetnja cijena vožnje i datum zatvaranja nisu objavljeni; zimski cjenovnik operatera navodi jednu vožnju po 8 € za odrasle i 5 € za djecu, a parking je na istom cjenovniku bio 7 € na dan. Centar je 12 km od grada, ali je od katuna više od sat vremena putem, pa se vozite sjedežnicom odmah ujutru ili na kraju dana, a ne između.

Glavnim putem za Podgoricu, a ne autoputem. Manastir Morača stoji na obali rijeke 25 km od Kolašina; podigao ga je 1252. Stefan Vukanović, unuk Stefana Nemanje: crkva Uspenja Bogorodice u raškom stilu s romaničkim portalom, manja crkva Svetog Nikole, konak i freska iz 13. vijeka s gavranom koji hrani proroka Iliju; manastir je aktivan i ne objavljuje radno vrijeme, ulaznicu ni pravila oblačenja. Kanjon Morače kojim ide put dug je 30 km i dubok do 1.000 m. U Međuriječju, oko 30 km od Kolašina starim putem, označeno skretanje vodi do parkinga za stazu kroz kanjon Mrtvice: 6,6 km u jednom smjeru do mjesta zvanog Plaža, oko 2 sata u svakom smjeru, laka, pored kamenog mosta iz 1858. kod Zelenog vira i Kapije želja; turistička organizacija je navodi za period od proljeća do jeseni. Mrtvica teče kroz kanjon dug oko 10 km i dubok 1.250 m, a ribolov na pastrmku je od maja do oktobra. Za šetnju i povratak uz kanjon računajte cijelo popodne.

Uz četvrti dan: južno od Bjelasice, iza prevoja Trešnjevik na 1.573 m na starom putu za Andrijevicu (uzak i krivudav, prema opisu turističke organizacije; 18,3 km od Andrijevice, a posljednjih 8 km u osam serpentina), leže tri kamena vrha Komova, parka prirode koji dijele Andrijevica, Kolašin i Podgorica. Markirana kružna staza oko Komova od visoravni Štavna na 1.764 m duga je 18,8 km, s oko 750 m uspona i 6 h 30 hoda, bez izlaska na vrh; Kom Kučki, 2.487 m, udaljen je 7 km od Štavne, sa 723 m uspona i izloženim grebenom na kraju. Prije polaska provjerite stanje puta. Drugi četvrti dan je Plavsko jezero, najveće glacijalno jezero u Crnoj Gori, na 906 m ispod Prokletija, do kojeg je duža vožnja na istok.

Kolašin 1600 je državno skijalište na Bjelasici, 12 km od grada, otvoreno 16. februara 2019, kojim upravljaju Skijališta Crne Gore. Sjedežnica K8 Troglava, šestosjedna, s otkačivim hvataljkama i grijanim sjedištima, penje se do 2.035 m; ski-lift sidro od 800 m, ski-lift tanjir od 400 m i pokretna traka dodati su za 2024/25. Podaci o stazama se razlikuju po izvoru: oko 21 km prema operateru, 8 staza i 10,5 km na strani K8 prema NTO. Sjedežnica K7 Klisura, koja povezuje centar s Kolašinom 1450 i njegovih 9 km staza, ne radi od 2024; ministarstvo očekuje da proradi za 2026/27, iako je, prema izvještajima, tender za popravku poništen u decembru 2025. Vještačkog osnježavanja ni noćnog skijanja još nema. U podnožju su iznajmljivanje opreme (ski-komplet 15 € na dan), ski-škola, restoran Troglava i kafić; parking je 7 € na dan, a iz centra Kolašina svaki dan vozi autobus. Dnevna karta 25 € za odrasle i 16,50 € za djecu; sezona 2025/26. otvorena je događajem 12-14. decembra i trajala je do početka aprila. Gorska služba spasavanja: +382 67 00 1600.

Kolašin 1450 je skijalište u privatnom vlasništvu, s podnožjem na Jezerinama, na 1.450 m, 9 km od grada prema NTO, a 12 km prema turističkoj organizaciji: šestosjedna sjedežnica Viline vode, sjedežnica Ćupovi, rekonstruisani ski-liftovi Jezerine i Ključ i lift za početnike, s gornjim stanicama na oko 1.840 do 1.900 m i plavim, crvenim i crnim stazama čija se ukupna dužina, zavisno od izvora, navodi od 17 do 30 km. Dnevna karta 15 € za odrasle i 12 € za djecu, uz instruktore za početnike i restoran u podnožju. Za popodne, ili cijeli dan za one koji ne skijaju, Bjelasica je jedan od dva masiva koje NTO preporučuje za krplje i ski-turing od decembra do marta, a drugi je Sinjajevina; Turistička organizacija Kolašin među zimskim aktivnostima navodi krplje, nordijsko skijanje, ski-turing i motorne sanke, bez naziva staza, i nudi vođene noćne ture blizu ski-centara uz iznajmljivanje opreme. Katun Vranjak iznad skijališta je ljetnje polazište za Zekovu glavu i Crnu glavu; markirana zimska ruta nije objavljena, pa idite s vodičem. Sinjajevina, visoravan s pašnjacima duga 40 km između Kolašina i Šavnika, domaćin je maratona u nordijskom skijanju bez objavljenog datuma; zimsko polazište nije objavljeno.

Miran dan zimskog plana i onaj za loše vrijeme na planini. Manastir Morača, 25 km niz glavni put za Podgoricu, aktivan je cijele godine i ne objavljuje radno vrijeme, pa idite po dnevnom svjetlu i obucite se kao za posjetu bilo kojoj bogomolji: crkva iz 1252. u raškom stilu, freska proroka Ilije, manja crkva Svetog Nikole i konak. Sam put je zimi razlog za vožnju: kanjon Morače, dug 30 km i dubok do 1.000 m, glavni je put između Kolašina i Podgorice otvoren cijele godine; može se i zatvoriti, pa prije polaska provjerite stranicu stanje na putevima s dnevnim izvještajem AMSCG, a autoput s putarinom je alternativa. Zimske gume su obavezne u zimskim uslovima od 15. novembra do 1. aprila. Staza kroz Mrtvicu iz ljetnjeg plana šetnja je od proljeća do jeseni i nije dio zimskog plana. U grad se vratite do sredine popodneva; u januaru grad je domaćin gitarskog festivala Kolašin Winter Art.