Spomenik žrtvama fašizma Kolašin

Spomenik Vojina Bakića iz 1949. u centru Kolašina, jedno od tri spomen-obilježja Drugog svjetskog rata u gradu koji je 1943. ugostio skupštinu ZAVNO-a

Spomenik Vojina Bakića · 1949. · Trg boraca

Na Trgu boraca u centru Kolašina stoji Spomenik žrtvama fašizma, poznat i kao spomenik palim borcima: bronza muškarca i žene podignutih ruku, koju je 1949. izradio zagrebački vajar Vojin Bakić u socrealističkom stilu svojih ranih godina, prije nego što se okrenuo apstrakciji. Najstarije je od tri spomen-obilježja Drugog svjetskog rata u gradu koji je u ratu mnogo puta mijenjao gospodara i 1943. ugostio skupštinu ZAVNO-a. Ova stranica obuhvata sva tri.

Kako doći

Kolašin je na putu Podgorica-Bijelo Polje i na pruzi Bar-Beograd. Centar grada je 57 km i oko 57 minuta automobilom od Podgorice, 67,9 km (oko 1 sat i 13 minuta) od aerodroma Podgorica, 23,1 km i oko 36 minuta od Mojkovca i 24,7 km (oko 38 minuta) od manastira Morača. Spomenik stoji na otvorenom u centru, pored Spomen-doma.

Tri spomen-obilježja

Bakićev spomenik (1949) na Trgu boraca: bronzani muškarac i žena podignutih ruku. Crna kamena ploča ispred posvećena je borcima i žrtvama fašističkog terora palim u Narodnooslobodilačkoj borbi 1941-1945.
Partizansko spomen-groblje na Brezi, sjeverno od grada, za rodoljube koji su držani u kolašinskom zatvoru i tu strijeljani u ratu.
Spomen-dom arhitekte Marka Mušiča, otvoren 15. novembra 1975. u spomen na skupštinu ZAVNO-a 1943. Oštri betonski krovovi odjek su strmih krovova okolnih kuća; i danas je javna zgrada koju koristi opština.

Istorija

Kolašin je u ratu mnogo puta mijenjao gospodara: partizani su ga od Italijana preuzeli u januaru 1942, a mjesec kasnije ponovo je izgubljen. Prvo zasjedanje ZAVNO-a, Zemaljskog antifašističkog vijeća narodnog oslobođenja Crne Gore i Boke, održano je ovdje 15. novembra 1943, u staroj gimnaziji, a konačno oslobođenje došlo je 29. decembra 1944. Bakićev spomenik završen je 1949. Partizansko groblje na Brezi sabralo je žrtve zatvora, a Spomen-dom je otvoren na godišnjicu zasjedanja 1975.

U blizini

Manastir Morača, 24,7 km ka Podgorici.
Nacionalni park Biogradska gora i Biogradsko jezero.
Skijališta Kolašin 1600 i Kolašin 1450 na Bjelasici.
Tara, koja protiče pored grada.

Pitanja

Ko je autor spomenika u centru Kolašina?

Zagrebački vajar Vojin Bakić, 1949: bronzani muškarac i žena podignutih ruku, Spomenik žrtvama fašizma.

Je li to isto što i Spomen-dom?

Ne. Spomen-dom je betonska spomen-kuća iz 1975. Marka Mušiča, u spomen na skupštinu ZAVNO-a 1943. Bakićev spomenik je zaseban, stariji rad.

Gdje je partizansko groblje?

Na Brezi, sjeverno od grada, za rodoljube držane u kolašinskom zatvoru i tu strijeljane u ratu.

Istorija

1943.
Skupština ZAVNO-a
Prvo zasjedanje ZAVNO-a, ratnog vijeća Crne Gore i Boke, održano je u Kolašinu 15. novembra 1943; obilježava ga Spomen-dom iz 1975.
29. decembar 1944.
Konačno oslobođenje
Partizani su posljednji put oslobodili grad.
1949.
Bakićev spomenik
Zagrebački vajar Vojin Bakić završio je Spomenik žrtvama fašizma, bronzu muškarca i žene, na Trgu boraca.
15. novembar 1975.
Spomen-dom
Otvoren je Spomen-dom arhitekte Marka Mušiča.