Piva

Tok

U Registru voda Piva je slobodna rijeka ispod brane: 9,77 km od Mratinja do Šćepan Polja, od čega posljednja 3 km čine granicu s Bosnom i Hercegovinom. Godišnjak MONSTAT-a računa je od izvorišta Komarnice ispod Durmitora, na 1.110 m, pa računa 78 km zajedno s akumulacijom, i sliv od 1.567 km². Pod sopstvenim imenom Piva počinje na vrelu Sinjac, na mjestu gdje je prije jezera stajao manastir Piva. Kod Šćepan Polja rijeka napušta Crnu Goru na 434,8 m, a njena voda preko Drine i Dunava stiže do Crnog mora.

Najveći dio starog toka leži pod jezerom. Brana zadržava rijeku u dužini većoj od 30 km, uz bočne rukavce, od kojih je rukavac Vrbnice, oko 5 km, najduži. Voda stoji na najviše 675 m, a elektrana je spušta za čak 90 m, do 595 m; jezero pokriva oko 13,2 km² i duboko je do oko 188 m, a glavne pritoke su mu Komarnica i Vrbnica. Brojke i priča samog jezera nalaze se na stranici Pivsko jezero.

Kanjon

Kanjon Pive dug je 33 km i dubok do 1.200 m. Put od Plužina do Šćepan Polja ide duž njega, usječen u stijenu iznad jezera, a zatim iznad slobodne rijeke ispod brane, i ta dionica ima dovoljno vidikovaca da se vozi polako. Vidikovac nad kanjonom Pive kod Babića gleda niz kanjon prema brani i preko, na visoravan Vučevo. Kruška, na serpentini puta Plužine-Trsa, i Unač, odmorište na 1.365 m uređeno 2019, gledaju na jezero, Plužine i masiv Bioč-Maglić-Volujak; preko mosta prema Plužinama je vidikovac s parkingom; a vidikovac kod manastira Zagrađe iznad Šćepan Polja pokazuje sam sastav rijeka, gdje počinje Drina. Ostali vidikovci parka, vrh Soko, Maričina greda i Muratovica, nalaze se uz put od Šćepan Polja prema Crkvičkom Polju.

Brana Mratinje i hidroelektrana

Brana Mratinje je betonska lučna brana visoka 220 m, s krunom dugom 270 m, građena od 1969. do 1976. na donjem kraju jezera; Elektroprivreda Crne Gore (EPCG) svrstava je među najveće betonske lučne brane na svijetu. Cijela elektrana, HE Piva, nalazi se pod zemljom i radi od 1976. Put M3 (E762) od Podgorice prema Sarajevu prelazi preko krune brane, a s ograde se suva strana obrušava 220 m do rijeke. Na samoj brani nema pravog mjesta za zaustavljanje i osoblje može zamoliti vozače da nastave; odmah iza raskrsnice na drugoj strani, gdje se odvaja put za selo Mratinje, i kratkog tunela, proširenje s desne strane ima mjesta da se parkira i vrati pješice.

Manastir Piva i potopljena dolina

Akumulacija je potopila staro mjesto manastira na Sinjcu. Između 1970. i 1982. manastir Piva je rastavljen i ponovo podignut na Goranskom, a s njim su preneseni i freskopisi stari gotovo četiri vijeka. Stranica manastira priča o seobi i o tome šta tamo vidjeti.

Na vodi

Park prirode Piva, koji parkom upravlja iz kancelarije u Plužinama, u ulici Baja Pivljanina 10, organizuje krstarenja jezerom ispod litica, na kojima se ponekad vide divokoze i gnijezdo surog orla, a ljeti ima i kupanja, i iznajmljuje četiri kajaka s kacigama i prslucima za spasavanje. Na obali nije uređeno nijedno kupalište. U septembru se na Tari, Pivi i Komarnici održava međunarodni kajak festival.

Rafting se vozi na Tari, ne na Pivi: jednodnevna tura s plužinske strane pokriva donjih 18 km od Brštanovice do Šćepan Polja, drvenim splavovima kao i gumenim čamcima, i završava se na sastavu s Pivom. Rute i sezona su na stranici rafting na Tari.

Ribolov

Dnevne dozvole za vode Plužina izdaje lokalni sportsko-ribolovni klub, kao na svakoj rijeci van nacionalnih parkova. Po nacionalnoj naredbi iz 2026. (Sl. list CG 75/2026, na snazi od 11. juna 2026) u vodama Plužina lovostaj na sve vrste pastrmke traje od 1. novembra do 15. marta, a na lipljena od 1. marta do 1. juna; ribolov na Vrbnici i Bukovici zabranjen je do 1. aprila 2028; za mladicu, štuku i glavaticu lovostaj u svim vodama traje do 1. aprila 2029, pa se ulovljene moraju žive vratiti u vodu; a sportski ribolov noću zabranjen je svuda (proljeće 20:00-05:00, ljeto 21:00-04:00, jesen 19:00-06:00, zima 17:00-06:00). Zone i pravila o priboru su na stranicama o mušičarenju i ribolovu.

Zaštita

Kanjon se nalazi u Parku prirode Piva, koji pokriva veliki dio opštine Plužine između granice s Bosnom i Hercegovinom i Nacionalnog parka Durmitor i obuhvata kanjone Tare, Pive i Sušice.

Šta još raditi oko jezera

Zip lajn preko Pivskog jezera, 1.400 m od gostionice Eko-Piva preko jezera do mosta, najduži je u Crnoj Gori. Via ferata Piva, oko 4.500 m osigurane staze kod mosta na Pivi, otvorena je u oktobru 2024, a penjalište Piva, oko 2 km od Plužina iznad jezera, ima 61 smjer. Na Komarnici, glavnoj pritoci jezera, Nevidio je glavna kanjoning ruta u zemlji. Durmitorski prsten obilazi masiv s pivske strane preko Trse i Pišča.

Kako doći

• Plužine, sjedište opštine na obali jezera i baza za sve na ovoj stranici: 58 km (oko 1 h 15 min) od Nikšića, 49 km (oko 1 sat) od Žabljaka, 108 km (oko 2 h 15 min) od Podgorice i 147 km (oko 3 sata) od Budve automobilom.
• Brana Mratinje: 61 km od Žabljaka, 74 km od Nikšića i 124 km od Podgorice.
• Šćepan Polje: sastav rijeka, kraj svake rafting ture na Tari i granični prelaz prema Bosni i Hercegovini; ponesite pasoš.

Put kroz kanjon je M3; zatvaranja i ograničenja su na stranici Stanje na putevima.

Pitanja

Koliko je duga Piva?

9,77 km slobodne rijeke ispod brane Mratinje u Registru voda; 78 km u tabeli MONSTAT-a, koja računa izvorište Komarnice i akumulaciju.

Koliko je duboko Pivsko jezero?

Do oko 188 m, pri punom nivou od 675 m.

Kada je izgrađena brana?

Između 1969. i 1976; hidroelektrana radi od 1976.

Može li se kupati u Pivskom jezeru?

Može, ljeti, s broda na krstarenju parka; na obali nije uređeno nijedno kupalište.

Ima li raftinga na Pivi?

Nema. Rafting je na Tari, a njena donja tura od Brštanovice završava se na sastavu s Pivom kod Šćepan Polja.