Putovanje u Crnu Goru s dronom

Ako ste registrovani i položili ispit kao operator drona u državi članici EU, u Crnoj Gori letite s tim papirima: bez lokalne registracije i bez lokalnog ispita. Nosite dokaz o položenom ispitu, svoj registracioni broj i polisu osiguranja koja važi u Crnoj Gori ili EU. Operatori izvan EU registruju se u Crnoj Gori, osim ako se njihov domaći sistem priznaje. Baterije idu u ručni prtljag, nikad u predati. Odobrenje za uvoz od Ministarstva ekonomskog razvoja, obrazac s taksom od 10 €, i dalje važi i za strance; da li se za sopstveni dron turiste to provjerava, otvoreno je pitanje. Pravila se mogu promijeniti, pa prije puta provjerite stranicu Agencije za civilno vazduhoplovstvo o dronovima.

Vodiči pisani prije jula 2024. i stranica "No Drone Zone" samih aerodroma još navode ograničenja iz 2016. (registracija od 0,5 kg, visina 150 m, domet 500 m, zabrana noćnog letenja). Važeća pravila su na stranici pravila za dronove: registracija od 250 g ili za svaki dron s kamerom, 120 m, klase po uzoru na EU.

Registrovani u EU

Operator registrovan u državi članici EU, s položenim ispitom, ne mora se u Crnoj Gori ni registrovati ni polagati ispit. Agencija za civilno vazduhoplovstvo (ACV) zauzela je taj stav u julu 2024, a Zakon o vazdušnom saobraćaju iz 2026. (čl. 98) upisao ga je u zakon: registracije operatora, sertifikati pilota i odobrenja izdati u EU priznaju se za period na koji su izdati. Nosite dokaz o ispitu i svoj registracioni broj ili izjavu i stavite svoj EU broj operatora na dron kao i kod kuće.

Operatori posebne kategorije s operativnim odobrenjem iz EU podnose zahtjev ACV-u prije leta, s kopijom odobrenja, lokacijama i mjerama za smanjenje rizika i dokazom o osiguranju, a lete tek po odobrenju. Operator koji leti po prijavljenom standardnom scenariju šalje ACV-u kopiju izjave i potvrde o prijemu. Ova procedura (izmjena 75/25) važi dok Crna Gora ne uđe u EU.

Registrovani izvan EU

Prema zakonu iz 2026, registracije operatora i sertifikati iz treće države priznaju se ako su izdati pod istim uslovima kao u Crnoj Gori; operator koji nije registrovan ni u EU ni po jednakim pravilima registruje se u crnogorski registar na dron.caa.me. Koji sistemi se smatraju jednakima (britanski CAA, američki FAA i drugi) nije određeno i spiska priznatih država nema, pa posjetilac izvan EU piše na dron@caa.me prije puta ili planira registraciju po dolasku. ACV može naplatiti taksu za priznavanje; pitajte za nju kad pišete.

Dokumenta koja treba nositi

• Registracioni broj operatora ili izjava (iz EU, ili crnogorski s dron.caa.me).
• Sertifikat pilota: dokaz o ispitu A1/A3, plus sertifikat A2 za dron klase C2 u operaciji A2.
• Osiguranje od odgovornosti prema trećim licima koje važi u Crnoj Gori ili EU. ACV ga traži po Zakonu o obaveznom osiguranju u saobraćaju; minimalna suma nije određena.
• Pasoš ili lična karta.
• Za let iznad 50 m u kontrolisanim zonama Podgorice ili Tivta, ili u centralnim zonama od 4 km: odobrenje AMC Montenegro, traženo najmanje dva radna dana unaprijed.
• U nacionalnom parku: dozvola Agencije za zaštitu životne sredine, dokument ACV-a za dron teži od 249 g i saglasnost preduzeća za nacionalne parkove.

Komunalna policija u Tivtu i Kotoru može zaustaviti pilota i provjeriti registraciju i sertifikate po sporazumima s ACV-om (Tivat od 21. oktobra 2025, Kotor do 7. novembra 2025), pa ove papire držite na telefonu ili u torbi za dron.

Odobrenje Ministarstva za uvoz

Za unos drona u zemlju i dalje treba odobrenje Ministarstva ekonomskog razvoja, i to važi i za strance, uključujući one registrovane u EU: to je stav ACV-a iz jula 2024. Stranica Vlade iz avgusta 2023, sada arhivirana, navodi šta zahtjev sadrži: kopiju pasoša, tehničku specifikaciju drona, dokaz o uplati administrativne takse i obrazac zahtjeva za spoljnu trgovinu.

Obrazac Ministarstva, izdat po članovima 19 i 22 Zakona o spoljnoj trgovini, traži serijski broj drona, težinu i nosivost, period i svrhu korišćenja i kopiju pasoša. Taksa je 10 €, plaća se na račun 832-3161232-94 sa svrhom "DOZVOLA ZA UVOZ", a dozvola važi do godinu dana. Obrazac i dalje navodi ukinuti pravilnik iz 2016, stranica Vlade je arhivirana, ministarstvo je u dokumentima nazvano na tri različita načina, a zvaničnog roka za obradu nema. Da li se ovo odobrenje i dalje traži ili provjerava turisti koji na odmor nosi svoj dron, zato je otvoreno pitanje; izjava ACV-a iz 2024. posljednja je zvanična riječ. Uprava carina ne daje uputstva o dronovima za putnike, a kopneni prelazi s Hrvatskom, Bosnom i Hercegovinom, Srbijom, Kosovom i Albanijom nemaju sopstveno pravilo mimo ovog odobrenja. U nedoumici pitajte ACV (dron@caa.me) prije puta; obrazac Ministarstva je dokumentovani put.

Dolazak avionom: baterije

Predmeti s litijumskim baterijama ne smiju u predati prtljag na aerodromu Podgorica: nosite ih u ručnom prtljagu i provjerite listu zabranjenih predmeta ACV-a i pravila svoje avio-kompanije. Prema smjernicama IATA-e, rezervne baterije i powerbank idu samo u ručni prtljag, zaštićeni od kratkog spoja; do 100 Wh načelno je dozvoljeno, 100-160 Wh može biti dozvoljeno uz odobrenje avio-kompanije (IATA-ina stranica navodi kamere i dronove), a preko 160 Wh obično se ne prima u putnički avion. Vrijednost u Wh piše na bateriji. Stranice aerodroma: Podgorica i Tivat.

Koji dron ponijeti

Dron klase C0 lakši od 250 g najjednostavniji je: leti u A1 iznad neuključenih ljudi (nikad iznad skupova), ne traži ispit, a operator se registruje samo ako dron ima kameru i nije igračka. Dron bez oznake klase C leti po prelaznim pravilima do 11. januara 2027. (lakši od 500 g kao A1; lakši od 2 kg uz osposobljenost nivoa A2 i 50 m od ljudi; lakši od 25 kg kao A3). Poslije tog datuma dron bez oznake leti samo kao A1 ispod 250 g, kao A3 ispod 25 kg, ili u posebnoj kategoriji.

Gdje smijete, a gdje ne smijete letjeti

Ukratko: ispod 120 m, u vidnom polju, nikad iznad skupa ljudi (ACV u to ubraja sunčanu plažu, prometnu trgovačku ulicu ili ski-stazu); ne u centralnim zonama od 4 km oko aerodroma Podgorica i Tivat; najviše 50 m iznad tla u ostatku dvije kontrolisane zone, uključujući dio tivatske zone iznad Kotora; u nacionalnim parkovima samo uz dvije dozvole i saglasnost preduzeća za parkove. Druge zone zabrane leta u objavljenim vazduhoplovnim informacijama nema. Puna pravila, procedura za odobrenje kod aerodroma i kazne nalaze se na stranici pravila za dronove.