Husein-pašina džamija
Džamija iz 1569. u centru Pljevalja, potkupolna osmanska džamija s minaretom od 42 m, Kuranom iz 1579. i egipatskim ćilimom od 400 kg
Potkupolna osmanska džamija · Ulica Kralja Petra I
Husein-pašina džamija nalazi se u centru Pljevalja, u ulici Kralja Petra I. Podignuta 1569. kao zadužbina Husein-paše Boljanića, rodom iz obližnjeg sela Boljanići, koji je dospio do carskog vezira, potkupolna je džamija osmanskog perioda s kamenim minaretom visokim 42 m, mermerom dovezenim iz Aleksandrije i unutrašnjošću oslikanom cvjetnim ornamentima i stihovima iz Kurana. Čuva rukopisni Kuran iz 1579. s 352 minijature i ćilim od 400 kg poslat iz Egipta 1573. Džamija je u upotrebi.
Posjeta
Ovo je džamija u upotrebi. Kao u svakoj džamiji, izujte obuću na vratima, pokrijte ramena i koljena (žene i kosu) i izbjegavajte vrijeme namaza. Pored džamije stoje šadrvan, česma za abdest, i sahat-kula visoka 25 m. Pljevlja su daleko od primorja: Žabljak je udaljen 60,2 km (oko 1 sat i 25 minuta autom), Bijelo Polje 68,5 km (oko 1 sat i 55 minuta), a Podgorica 162 km (oko 3 sata i 30 minuta).
Šta vidjeti
- Kupole. Građevina počiva na osnovi glavne kupole, s dvije manje kupole nad mihrabskim zidom i nizom kupola nad trijemom, sve od tesanog kamena.
- Minaret, 42 m kamena, više puta popravljan i ukrašavan kroz vjekove.
- Unutrašnjost: mermer iz Aleksandrije, zidovi oslikani cvjetnim motivima i citatima iz Kurana, koje je devet restauratora obnavljalo osam mjeseci u radovima završenim 2006-2007.
- Kuran iz 1579, naručio ga je Husein-paša: 233 lista od oko 39 puta 28,5 cm, 13 redova na stranici i 352 minijature na zlatnoj podlozi, nepoznatog kaligrafa. Zgradu je prvi put napustio u decembru 2016, za izložbu u Domu vojske u Pljevljima.
- Ćilim iz 1573, poslat iz Egipta, s kožnom podlogom, težak 400 kg.
- Dlaka iz Poslanikove brade, koja se pokazuje samo 27. noći ramazana, i stari lunarni kalendar.
Istorija
Pljevlja su od srednjovjekovnog trga izrasla u osmansku kasabu u drugoj polovini 16. vijeka i od 1576. do 1833. bila sjedište hercegovačkog sandžak-bega. Husein-paša Boljanić, rođen u Boljanićima kod grada, služio je carstvu kao hercegovački sandžak-beg, namjesnik Bagdada i Bosanskog ejaleta i carski vezir. Njegova džamija u rodnom kraju podignuta je 1569. Putopisac Evlija Čelebija u 17. vijeku poredio ju je s carskim džamijama.
Džamija je po starijoj crnogorskoj kategorizaciji svrstana u spomenike kulture prvog reda. Njena restauracija počela je 2003, kada je pljevaljski Rudnik uglja ponudio da je finansira, s prvom donacijom od 250.000 EUR 2005; Građevinski fakultet u Podgorici izradio je studije, sarajevske firme izvele su građevinske i unutrašnje radove, a restauracija je završena 2006-2007. Zid od 80 m oko dvorišta (harema) podignut je 2009. Četiristo pedeseta godišnjica obilježena je 7-9. juna 2019. poštanskom markom i međunarodnom konferencijom o Husein-paši i njegovim zadužbinama.
U blizini
- Spomenik na Stražici, memorijal iznad grada.
- Rijeka Ćehotina i vidikovac Meandri Ćehotine.
- Kanjon Tare i Nacionalni park Durmitor, zapadno i jugozapadno od grada.
- Ostale crkve, manastiri i džamije u Crnoj Gori.
Istorija
1569
Gradnja
Zadužbina Husein-paše Boljanića iz Boljanića, hercegovačkog sandžak-bega, namjesnika Bagdada i Bosanskog ejaleta, carskog vezira.
1573
Egipatski ćilim
Iz Egipta je poslat ćilim s kožnom podlogom, težak 400 kg.
1579
Kuran
Husein-paša naručuje rukopisni Kuran: 233 lista, 352 minijature na zlatnoj podlozi.
1576-1833
Sjedište sandžak-bega
Pljevlja su sjedište hercegovačkog sandžak-bega.
2003-2009
Restauracija
Uz sredstva pljevaljskog Rudnika uglja od 2005, restauracija zgrade i oslikane unutrašnjosti završena je 2006-2007; zid harema slijedi 2009.
7-9. jun 2019.
450. godišnjica
Obilježena poštanskom markom i međunarodnom konferencijom o Husein-paši i njegovim zadužbinama.
Na ovim izletima
Izvori
Pljevlja Tourist Organisation, Husein-pašina džamija (31 Jan 2025) · National Tourism Organisation of Montenegro, Sacral objects (carpet of c. 1573, 400 kg) · Zlatar and Pelidija, Husein-pašina džamija u Pljevljima, Prilozi za orijentalnu filologiju (1985): 1569/70, domes, minaret, Evliya Çelebi, Pljevlja 1576-1833 · Danas, Obeležavanje 450 godina Husein-pašine džamije u Pljevljima (2019): Qur'an of 1579, relic, carpet 1573, anniversary · Danas, Spomenik kulture prvog reda (2010): category, restoration 2003-2007, visitors · Danas, Za završetak oko 150.000 evra (2016): only domed mosque, harem wall 2009 · Večernje novosti (2016): the Qur'an shown outside the mosque for the first time · OpenStreetMap way 241217010, Husein-pašina džamija, ODbL · OSRM routing (car and foot, OpenStreetMap data, ODbL; times without traffic)
