Stari grad Kotor

Ulaznice i radno vrijeme

Ulazak u Stari grad je besplatan u svako doba, kroz bilo koju od tri kapije; to je grad, a ne muzej. Zidine i tvrđava Svetog Ivana (San Đovani) iznad njega naplaćuju se 15 €, besplatno za lica s prebivalištem u Crnoj Gori, po odluci Skupštine opštine Kotor iz oktobra 2023; radno vrijeme uspona nije istaknuto, pa pitajte na naplatnom mjestu u podnožju stepenica. Pomorski muzej ima svoje radno vrijeme i ulaznice na stranici muzeja.

Tri kapije

U Kotor se ulazi kroz tri kapije. Vrata od mora gledaju na zaliv i glavni su ulaz; renesansni oblik dobila su 1555. Vrata od Rijeke stoje na sjeveroistočnom uglu uz Škurdu, a današnji oblik dobila su 1540, u spomen na pobjedu nad Hajredinom Barbarosom. Vrata od Gurdića su na južnom vrhu i obnovljena su krajem 17. vijeka. Vrata od Rijeke su otprilike 250 m sjeveroistočno od Vrata od mora, a Vrata od Gurdića otprilike 300 m južno od njih, pa prelazak grada od kapije do kapije traje nekoliko minuta.

Trgovi

Pravo kroz Vrata od mora je Trg od oružja, najveći u gradu. Na njemu stoje Kneževa palata i barokni toranj sa satom iz 17. vijeka. Svaki trg nosi ime po onome što se na njemu nekad prodavalo, pa postoje trgovi od salate, od brašna, od mlijeka i od oružja. Pomorski muzej Crne Gore smješten je u palati Grgurina.

Ulice

Uličice između trgova nemaju zvanična imena, samo nadimke; jedan je „Pusti me proć“. Najjednostavniji način da se obiđe grad je da se uđe na Vrata od mora, pređe do Vrata od Rijeke ili Vrata od Gurdića i vrati drugom uličicom. Rano ujutru, prije nego što putnici s kruzera izađu na obalu, trgovi su najprazniji.

Crkve

Katedrala Svetog Tripuna datira iz 1166. i najstarija je od datiranih crkava. Crkva Svetog Luke uslijedila je 1195, Sveta Marija (Koleđata) obnovljena je 1221, a Sveti Pavle datira iz 1266. U gradu je između 13. i 20. vijeka podignuto oko 50 crkava; mnogih više nema, uglavnom zbog zemljotresa.

Zidine

Oko 4,5 km zidina pruža se uz more, uz brdo Sveti Ivan do tvrđave na otprilike 300 m i natrag. Uspon ima oko 1.400 stepenika i traje oko sat. Ulaznice, upis u Venecijanska odbrambena utvrđenja 2017. i sam uspon opisani su na stranici o zidinama i tvrđavi Svetog Ivana.

Istorija ukratko

Na ovom mjestu se, po arheološkim nalazima, živi od 6. vijeka prije nove ere, a Kotor se u pisanim izvorima javlja od 1. vijeka nove ere. Ostalo pričaju datirane građevine: katedrala iz 1166, još tri crkve do 1266, Vrata od Rijeke iz 1540. poslije Barbarosinog napada i Vrata od mora obnovljena 1555, zatim Vrata od Gurdića obnovljena krajem 17. vijeka. Zemljotres 1979. oštetio je grad iste godine kad je upisan na Listu svjetske baštine kao Prirodno i kulturno-istorijsko područje Kotora; na Listi svjetske baštine u opasnosti ostao je do 2003. Godine 2017. tvrđava je dodata drugom upisu, serijskom dobru Venecijanska odbrambena utvrđenja između 16. i 17. vijeka, o čemu je odlučeno na 41. zasjedanju u Krakovu.

Kako doći

Vrijeme vožnje do Vrata od mora, bez saobraćaja: Tivat 11,5 km, 16 min; Perast 13,8 km, 22 min; Budva 24 km, 31 min; Herceg Novi 30 km, 48 min (ruta može ići preko trajekta u Kamenarima); Cetinje 53 km, 69 min; Podgorica 74 km, 92 min. Donja stanica žičare Kotor-Lovćen u Dubu udaljena je 4,2 km od grada putem, oko 7 min, a operater do nje vozi šatl autobus s kotorske autobuske stanice, s kartama onlajn i na stanici. Autobusi, parking i luka za kruzere opisani su na stranici grada Kotora.

Da li je ulaz u Stari grad Kotor besplatan?

Da. Ulice, trgovi i kapije nemaju ni ulaznicu ni vrijeme zatvaranja; to je naselje u kojem se živi. Naplaćuje se samo uspon na zidine, 15 €, besplatno za lica s prebivalištem u Crnoj Gori.

Da li je Stari grad Kotor na UNESCO-voj listi?

Da. Nalazi se unutar Prirodnog i kulturno-istorijskog područja Kotora, na Listi svjetske baštine od 1979, a tvrđava iznad njega dio je serijskog dobra Venecijanska odbrambena utvrđenja od 2017.

Koliko kapija ima Stari grad Kotor?

Tri: Vrata od mora (glavni ulaz, obnovljena 1555), Vrata od Rijeke uz Škurdu (1540) i Vrata od Gurdića na jugu (obnovljena krajem 17. vijeka).

U blizini

• Kotorske zidine i tvrđava Svetog Ivana, uspon iznad grada.
• Crkva Svetog Luke, 1195.
• Pomorski muzej Crne Gore, u palati Grgurina.
• Žičara Kotor-Lovćen, iz Duba na Lovćen.
• Vidikovac na kotorskim serpentinama, na starom putu za Cetinje.
• Gospa od Škrpjela ispred Perasta.
• Ostali stari gradovi Crne Gore.