Izleti iz Kotora, Tivta i Herceg Novog

Prvo Perast.Gospa od Škrpjela je vještačko ostrvo, nasuto potapanjem kamenja i starih brodova oko hridi; brodić polazi s perastske rive, a crkva i njen muzej su na ostrvu. I brodić i crkva se plaćaju, ali ni za jedno nije objavljena zvanična cijena ni sezona, pa pitajte na rivi. Prirodno ostrvo pored njega, Sveti Đorđe, s crkvom iz 12. vijeka i starim grobljem Perasta: da li se može posjetiti, nije objavljeno; gleda se s brodića ili s perastske obale. Nazad na kopnu, Muzej grada Perasta u palati Bujović otvoren je od utorka do nedjelje, 08:00-20:00 od 15. aprila do 15. oktobra i 10:00-16:00 zimi, a zatvoren ponedjeljkom i cijelog januara (8 €). Rimski mozaici u Risnu, podovi vile iz 2. vijeka s mozaikom Hipnosa, nekoliko su minuta dalje, otvoreni od utorka do nedjelje 10:00-16:00, zatvoreni ponedjeljkom i cijelog januara (6 €); zajednička ulaznica od 15 € pokriva oba muzeja i ostale lokacije Muzeja Kotor.

Bez vožnje: ture brodom polaze s kotorske rive, a uobičajeni dan obuhvata ostrvo iz izleta 1, Perast, Plavu špilju na spoljnoj strani poluostrva Luštica, ostrvo Mamula i nekadašnje tunele za podmornice; Boka je potopljeni rječni kanjon, a ne fjord. Od 20. maja 2026. pravilnik Ministarstva pomorstva dozvoljava ulazak u Plavu špilju samo plovilima bez motornog pogona, a motorni čamci se, prema udruženju vlasnika glisera, drže 20 m dalje, pa turistički brodovi špilju pokazuju spolja; da li je dozvoljen ulazak plivanjem ili kajakom, nije objavljeno. Žanjice, šljunkovita plaža na Luštici s maslinjacima iza nje, imaju pristan za male brodove na svom kraju; da li neka tura tu pristaje, treba da potvrdi operater. Stranica o turama brodom navodi ture samo za proljeće i ljeto, a sezona kupanja traje od maja do oktobra. Pošto je ostrvo i na ovom izletu i na izletu 1, izaberite jedan od ta dva.

Iz Kotora izađite starim austrougarskim putem, sa 25 okuka prema Turističkoj organizaciji Kotor i 32 prema cetinjskoj, i sa zalivom ispod vas na svakoj krivini; stranica o serpentinama navodi mjesta za zaustavljanje. Na Njegušima je Njegoševa rodna kuća iz 1779, memorijalni muzej otvoren od sredine aprila do 15. novembra, uključen u ulaznicu za mauzolej. Ulaznica za park Lovćen (3 € po osobi po danu, za mlađe od 15 godina besplatno) prodaje se na punktovima Krstac i Bjeloši i online. Od parkinga na Jezerskom vrhu tunel sa 461 stepenikom vodi do Njegoševog mauzoleja, završenog 1974. po projektu Ivana Meštrovića i otvorenog 09:00-16:00 od 11. aprila do 15. novembra (8 €, za studente 4 €); van tih datuma s Njeguša idite pravo na Cetinje. Cetinje, stara kraljevska prijestonica na 672 m, ima Muzej kralja Nikole u nekadašnjem dvorcu (8 €; u ljetnjoj sezoni svaki dan 09:00-16:00, zimi od ponedjeljka do petka 09:00-15:00; zbirna ulaznica od 20 € pokriva sve jedinice Narodnog muzeja i mauzolej). Vratite se putem Cetinje-Budva, a ne serpentinama.

Uz sjevernu obalu zaliva do Herceg Novog, grada na ulazu u Boku, osnovanog 1382. ispod planine Orjen. Kanli kula, osmanska tvrđava iz 1539. na vrhu starog grada, i Forte Mare, tvrđava na obali s bioskopom na otvorenom, obje su otvorene svaki dan 09:00-19:00, a ulaznica je 4 €; zimsko radno vrijeme provjerite prije polaska. Trajekt je alternativa za povratak; prikazana dionica ide putem. Trajekt Kamenari-Lepetane košta 5 € po autu i prelazi za oko 15 minuta; vrijeme čekanja nije objavljeno. Ako ste smješteni u Herceg Novom, ovo je vaš grad, pa ovaj izlet preskočite, a za ostalih šest koristite dodatne minute navedene niže.

Stari grad Budve, opasan zidinama, naseljen je više od 2.500 godina. Citadela na njegovoj najvišoj tački, prvi put pomenuta 1425, košta 5 € (besplatno uz budvansku ličnu kartu), a šetnja venecijanskim bedemima 2 €, otvoreno 10:00-20:00 od aprila do novembra. Mogren su dvije male pješčane plaže spojene tunelom kroz stijenu, oko 500 m pješice od starog grada i zajedno duge 350 m. Zatim magistralom na jug do Svetog Stefana: dvije plaže od pijeska ružičasto-crvenkaste nijanse s obje strane prevlake, ukupno oko 1.170 m; ostrvo je grad-hotel, a pravila ulaska za one koji nisu gosti nisu objavljena, pa računajte na plažu i pogled. Plaže u sezoni kupanja, od maja do oktobra; grad cijele godine.

Virpazar, u opštini Bar, jedno je od četiri mjesta gdje licencirani operateri organizuju vožnje brodom po Skadarskom jezeru (ostala su Vranjina, Rijeka Crnojevića i Plavnica), a drugi centar za posjetioce parka je tamo, na spratu zgrade turističke organizacije. Ulaznica za park je 5 € po osobi po danu, za mlađe od 15 godina besplatno; brod se plaća operateru, a ni operateri ni park ne objavljuju cijene, trajanje ni sezonu vožnji brodom, pa se za cijenu dogovorite na pristaništu. Jezero je najveće na Balkanu, nacionalni park od 1983. i močvarno područje s Ramsarske liste s 281 vrstom ptica; park za ptice preporučuje period od aprila do juna. Godinje, kameno selo iznad jezera, ima vidikovac Turističke organizacije Bar s besplatnim parkingom i kraj je staze Zabes-Godinje duge 4,5 km. Dionica do Rijeke Crnojevića računata je glavnim putevima. U selu: most knjaza Danila iz 1853. na rijeci dugoj 12,3 km, čija potopljena dolina čini jedan krak jezera; iznad njega vidikovac Pavlova strana iznad rijeke. Virpazar ima i stanicu na pruzi Bar-Beograd.

Ostrog je manastir Svetog Vasilija, ugrađen u stijenu Ostroške grede u opštini Danilovgrad, na oko 900 m nadmorske visine, visoko iznad doline Zete, s pećinskim crkvama iz 17. vijeka i moštima sveca u Gornjem manastiru; Nacionalna turistička organizacija ga naziva jednim od najposjećenijih manastira u pravoslavnom svijetu. Put se prvo penje do Donjeg manastira, smještenog oko crkve Svete Trojice i velikog konaka u kojem hodočasnici noće; odatle je dionica do Gornjeg manastira strma (10%), veoma uska i prometna, a vodič Ministarstva kroz panoramske puteve savjetuje da svako vozilo ostavite kod Donjeg manastira i pješačite 3 km stazom kroz šumu. Ni manastir ni turističke organizacije ne objavljuju radno vrijeme, ulaznice, pravila oblačenja, šatl ni pravila parkiranja; to je aktivan manastir bez objavljenog perioda zatvaranja, a njegov portal za upite navodi broj +382 68 800 899. Spust od Donjeg manastira prema putu za Nikšić je uzak, s makadamskom dionicom od 150 m. To je jedna stanica, dva sata u jednom smjeru od Boke, pa je to izlet koji izbacite ako je dan kratak.