Spomen-obilježje 13. jul Virpazar
Spomen-ploča kod starog mosta i bronza na vidikovcu iznad Virpazara, u znak sjećanja na ljude koji su 13. jula 1941. napali italijanski garnizon
Spomen-ploča i bronzana skulptura · 20. vijek · Virpazar
Virpazar, selo na Skadarskom jezeru u opštini Bar, pamti 13. jul 1941, kad su ljudi iz sela i okolnih zaselaka napali italijanski garnizon smješten ovdje prvog dana crnogorskog ustanka. Spomen-obilježje ima dva dijela: spomen-ploču kod starog kamenog mosta usred sela i bronzanu skulpturu na vidikovcu iznad njega, u čast poginulim partizanima. Oboje pripada kulturno-istorijskoj cjelini Virpazara, koja obuhvata tri seoska mosta, kameni nasip, cijelo brdo Besac s tvrđavom i zgrade u njegovom podnožju. 13. jul je danas Dan državnosti Crne Gore.
Kako doći
Spomen-obilježje je u centru sela, koje ima stanicu na pruzi Bar-Beograd. Automobilom je Virpazar 22,9 km i oko 28 minuta od aerodroma Podgorica, 30,1 km i oko 36 minuta od Podgorice, 15,8 km i oko 18 minuta od Sutomora kroz tunel Sozina, 26,1 km i oko 29 minuta od Bara i 25,3 km (oko 32 minuta) od Petrovca. Vremena su za vožnju bez saobraćaja.
Šta vidjeti
- Ploča kod starog mosta, kamenog mosta iz 19. vijeka u centru sela, s podsjećanjem na napad 13. jula 1941.
- Bronza na vidikovcu iznad sela: skulptura palim partizanima.
- Cjelina oko njih: tri mosta, kameni nasip i tvrđava Besac na brdu iznad sela.
Istorija
Pod italijanskom okupacijom 1941. Virpazar je imao garnizon. Dana 13. jula 1941, kad je u Crnoj Gori počeo ustanak, ljudi iz Virpazara i okolnih sela napali su ga. Ploča i bronza odaju počast poginulim partizanima; bronza se pripisuje vajaru Mirku Ostoji. Stari most kod kojeg stoji ploča potiče iz 19. vijeka.
U blizini
- Virpazar: čamci, tvrđava Besac, stanica.
- Nacionalni park Skadarsko jezero i kajaking na jezeru.
- Stari Bar, 26,9 km i oko 35 minuta putem.
- Sutomore na obali, 15,8 km i oko 18 minuta kroz tunel Sozina.
Pitanja
Šta se dogodilo u Virpazaru 13. jula 1941?
Ljudi iz sela i okolnih sela napali su italijanski garnizon prvog dana ustanka. Ploča kod starog mosta i bronza na vidikovcu odaju počast poginulim partizanima.
Gdje je tačno spomen-obilježje?
Ploča je kod starog kamenog mosta u centru sela; bronza stoji na vidikovcu iznad sela, kratak uspon dalje.
Je li cjelina Virpazara zaštićena?
Tri seoska mosta, nasip, brdo Besac i zgrade u njegovom podnožju čine kulturno-istorijsku cjelinu Virpazara, dio kulturnog nasljeđa kraja.
Istorija
13. jul 1941.
Napad
Ljudi iz Virpazara i okolnih sela napali su italijanski garnizon u selu prvog dana ustanka, danas Dana državnosti Crne Gore.
20. vijek
Spomen-obilježje
Spomen-ploča kod starog mosta iz 19. vijeka i bronzana skulptura na vidikovcu iznad sela odaju počast poginulim partizanima. Bronza se pripisuje Mirku Ostoji.
Izvori
Bar Tourist Organisation, Old bridge and commemorative plaque, Virpazar · Bar Tourist Organisation, Cultural and historical ensemble of Virpazar · Lonely Planet, July 13 Uprising Memorial (secondary: bronze on a lookout) · Wikipedia, List of Yugoslav World War II monuments and memorials in Montenegro (secondary, unreferenced: Mirko Ostoja) · Zakon o državnim i drugim praznicima (13 July, Statehood Day), data.gov.me · Monteput, Sozina tunnel (Virpazar-Sutomore) · OSRM routing (car, OpenStreetMap data, ODbL; times without traffic)
